updated 2:22 PM CEST, Oct 15, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Pałac Buchlowice - Perła Baroku podarunkiem dla małżonki

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Globtroter
Pałac Buchlowice - Perła Baroku podarunkiem dla małżonki Cezary Rudziński

Jeden z najpiękniejszych barokowych pałaców nie tylko na Morawach, ale w całej Republice Czeskiej, został zbudowany w miasteczku Buchlowice (Buchlovice), gdyż Eleonorze z rodu Colonna-Felsu, włoskiej małżonce ówczesnego właściciela tych dóbr, barona Jana Dĕtřicha z Petřvaldu, było za zimno w jego pobliskim, średniowiecznym zamku Buchlow (Buchlov).

Położony zaledwie 10 km od powiatowego miasta Uherské Hradište pałac ten jest, wraz z przyległym parkiem, należącym do najcenniejszych z tzw. historycznej zieleni w całym kraju, pięknym zabytkiem i magnesem przyciągającym tłumy turystów.

 

OSADA NA SUCHEJ GRZĘDZIE

 

Nie wzniesiono go jednak na pustym miejscu. Co prawda pierwsza pisemna wzmianka o tej osadzie na zboczach pasma wzgórz Chřibů, przez którą płynie potok Buchlowicki i rzeka Długa (Dlouhá), znajduje się w piśmie króla Przemysła Otakara I z roku 1207, to archeolodzy znaleźli w nim ślady zamieszkiwania ludzi już w okresie paleolitu i neolitu. Niespełna 2,5-tysięczne dziś Buchlowice mają zresztą ciekawą historię. Chociaż mniej burzliwą, niż wiele innych miejscowości czeskich. Pierwsi średniowieczni mieszkańcy tej osady wznosili swoje domy na terenie obecnego placu oraz w sąsiedztwie kościoła.

Miejscem to nazywano wówczas Suchą Grzędą (Suchý řádek). Co oznaczało, że nie docierała do niego woda potoku nawet w okresie powodzi. Były to dobra szlacheckie, a imiona niektórych ich właścicieli znane są od roku 1270. Później, co najmniej od 1540 roku, stanowiły one grodowe „państewko”, którym władali kolejno: władycy z Zástřizi, baronowie Petřvaldové i hrabiowie Berchtoldové. Historia ich zamku, to osobny temat. Wspomnę tylko, że tzw. dolna twierdza została zburzona już w latach 70-tycy XVI w. Natomiast górna przebudowana później na młyn wodny, a następnie dom mieszkalny, w piwnicach którego zachowały się resztki młyńskich urządzeń, stoi do dzisiaj.

 

ATRAKCJE MIASTECZKA

 

Buchlowice były przez kilka wieków małą osadą, w której w roku 1611 mieszkało aż… 111 osób. Rozwinęła się ona dopiero po wybudowaniu w niej, w latach 1699-1707, pałacu w stylu dużej włoskiej barokowej willi. Nie wiadomo, kto ją zaprojektował, chociaż źródła wymieniają alternatywnie trzech architektów – dwu włoskich i jednego niemieckiego. W roku 1800 buchlowickie dobra przeszły w ręce wspomnianego już hrabiowskiego rodu Berchtoldów pozostając w nich aż do ich upaństwowienia w roku 1945. Osada koło pałacu rozwinęła się zaś na tyle, że w 1805 roku cesarz Franciszek I podniósł ją do rangi miasteczka handlowego.

Z dawnej przeszłości zachował się tu zamek Buchlow i wczesnobarokowa fara św. Marcina zbudowana w latach 1640-1643 na miejscu gotyckiego kościoła wzmiankowanego po raz pierwszy w roku 1398. A także trzy kaplice, z których p.w. św. Elżbiety przekształcona została w pogrzebową, zaś św. Barbary stoi na kopcu Modla. Ponadto słup Mariański na placu, Droga Krzyżowa i kapliczka św. Krzyża. Ale nie one, lecz tutejszy pałac jest najważniejszą atrakcją tego miasteczka. W okresie wojen napoleońskich, w roku 1805, jego ówczesny właściciel, Leopold I Berchtold w części pałacu urządził szpital wojskowy.

 

PAŁACOWY KOMPLEKS

 

Ale jego następca Leopold II przywrócił mu pierwotną rolę reprezentacyjnej siedziby rodowej wzbogacając o meble i inne ruchomości zarówno przewiezione z zamku Buchlow, jak i nowe nabytki kupowane na aukcjach. Współczesny wygląd pałac otrzymał w rezultacie jego remontu i niewielkiej przebudowy dokonanych w pierwszych dwu dekadach XX w. przez architekta Dominika Freya. Zespół pałacowy składa się z dwu odrębnych budynków. Dolnego, o charakterze reprezentacyjnej, mieszkalnej siedziby hrabiowskiego rodu. I Górnego, nazywanego Flora, pierwotnie przeznaczonej na cele gospodarcze i mieszkania dla służby.

Później urządzono w nim pokoje gościnne. Między tymi częściami pałacu położony jest dziedziniec z centralną fontanną w kształcie obelisku. Na parterze głównej, dolnej części pałacu mieści się duża, owalna piętrowa sala nazywana muzyczną. Z galerią na piętrze, kopułą oraz bogatymi zdobieniami stiukowymi na suficie i ścianach. Stanowią one ramy dla namalowanych w nich freskach. Duży o kształcie elipsy, na sklepieniu kopuły, przedstawia geniusza nauki i poświecony jest Agnieszce Eleonorze z rodu Colonna-Felsu rozrzucającej z rogu obfitości kwiaty.

 

BOGATE WYPOSAŻENIE WNĘTRZ

 

Fresk ten otaczają trzy inne duże i trzy małe okrągłe, o zharmonizowanej z nim tematyce. Malowidła ścienne są również w innych miejscach. Z tej centralnej sali przechodzi się do kolejnych salonów i pokoi, bogato wyposażonych w stylowe meble, rodowe portrety oraz obrazy o tematyce krajobrazowej. A także piękne piece kaflowe, stare zegary, rzeźby, porcelanę, dywany i kilimy oraz wiele drobiazgów dekoracyjnych. Uwagę przyciąga zwłaszcza wyposażenie w stylu Ludwika XVI Srebrnego salonu Eleonory z Petřvaldu. Podobnie palarnia (kuřácký salon, czyli salon dla palaczy).

Z dekoracjami stiukowymi, ornamentalną podłogą parkietową oraz obrazami. Wśród nich główne miejsce zajmuje portret Ferdynandy Károlyi, żony Leopolda II Berchtolda, pędzla węgierskiego malarza Gyuly Benczura. Bogato wyposażona jest również płacowa biblioteka i sąsiadująca z nią wielka jadalnia, z pierwotnego wyposażenia której zachował się kredens z roku 1642. Oczywiście salonów i pokoi znajdujących się na trasie zwiedzania jest o wiele więcej, że wspomnę chociażby o hrabiowskiej sypialni z łożnicą pod wielkim baldachimem. I w każdym z tych pomieszczeń jest do zobaczenia coś interesującego.

 

JEDNO ZE ŹRÓDEŁ I WOJNY ŚIWATOWEJ

 

Dodam, że w zbiorach pałacowych znajduje się również cenna kolekcja starej grafiki włoskiej, francuskiej i holenderskiej. Są w niej m.in. sztychy Lucasa Leydena, alegoria Pietera Breughla Starszego, grafiki Hernika Goltzia, arkusze grafiki Rembrandta itd. Ale one są, oczywiście, przechowywane osobno, a nie wystawione na działanie światła. Przewodnicy po tym, obecnie państwowym muzeum, a także źródła historyczne przypominają, że w buchlowickim pałacu miało miejsce kilka ważnych wydarzeń.

Do najważniejszych zaliczane jest spotkanie w nim, we wrześniu 1908 roku, ministrów spraw zagranicznych: Austro-Węgier Aloisa Aehrenthala i Rosji Aleksandra Izwolskiego zakończone tzw. Umową Buchlowicką. Obie strony uzgodniły wówczas swoje strefy wpływów na Bałkanach. W jej rezultacie już po kilku dniach gospodarze (Morawy należały wówczas do C.K. Austrii) dokonali aneksji Bośni i Hercegowiny. Co pociągnęło za sobą szereg ważnych wydarzeń zakończonych wybuchem Wielkiej Wojny 1914-1918, nazwanej później I Światową.

 

PIĘKNY PARK

Piękny parkowe ogród i park, stanowią nieodłączną część tutejszej reprezentacyjnej architektury magnackiej siedziby. Ogród założono na początku XVIII w. równolegle z budową pałacu. Ze względu na rzeźbę terenu na tarasach. Początkowo był to park w klasycznym stylu francuskiego baroku. Pod koniec tamtego stulecia przekształcony jednak został w modny wówczas park sentymentalny z licznymi rzeźbami. Ich autorem w większości był brneński rzeźbiarz Ondřej Schweigl. On też prawdopodobnie był autorem zmiany wcześniejszej koncepcji parku. Niestety z tamtych rzeźb zachowała się tylko obelisk z herbem rodu Petřvaldów.

Następni właściciele pałacu, Berchtoldowie, znacznie rozszerzyli obszar parku – do obecnych 19 ha. Dodając do niego część krajobrazową w stylu angielskim. Leopold I Berchtold zapoczątkował tutejszą kolekcję dendrologiczną. Zaś botanik, dr Bedřich Bertchold sadził w parku egzotyczne i rzadkie gatunki drzew, krzewów oraz innych roślin, których nasiona i sadzonki przywoził z podróży po świecie. Zasadzona przez niego sekwoja należy obecnie do największych rosnących w Europie. Po roku 1958 park ten stopniowo odnawiano, zaś w 1964 r. wzbogacono go o rododendrony. Od 1981 r. odbywają się w nim doroczne, letnie wystawy fuksji. Oczywiście obok najcenniejszych, bądź rzadkich gatunków drzew i krzewów są tabliczki z ich naukowym opisem.

 

Cezary Rudziński

Zdjęcia autora

 

Autor uczestniczył w wyjeździe studyjnym zorganizowanym przez warszawskie biuro Czech Tourismu i Centralę Ruchu Turystycznego Moraw Wschodnich.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.