updated 9:29 AM CEST, Aug 15, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Austria: Słoweńska kultura w Karyntii

  • Napisane przez NBPA
  • Dział: Globtroter
Austria: Słoweńska kultura w Karyntii fot. NBPA

Bez wpływu słoweńskiej mniejszości, Karyntia byłaby o wiele uboższa pod względem kulturowym i nie posiadałaby wielu charakterystycznych elementów. Zwiedzający południową Karyntię wkracza w przestrzeń kulturową, która nie zna granic.

Grupa narodów słoweńskich osiedliła się w tym regionie już pod koniec VI wieku naszej ery.  Zasiedlanie się osady Karyntian przez niemieckojęzycznych imigrantów rozpoczęło się dopiero po zjednoczeniu z Księstwem Bawarii, jednocześnie oznaczało to przyjście języka niemieckiego. Początkowo tym językiem posługiwano się  tylko  w wyższych klasach społecznych, a przede wszystkim w miastach. Na wsi słoweński pozostał językiem zwyczajowym wśród społeczności rolniczych i aż do późnego średniowiecza zachował swój status jako "język oficjalny".

W ubiegłym wieku odsetek ludności mówiącej po słoweńsku spadł z 25% do ok. 3%. Nawet ci, którzy do dziś mówią w tym języku, używają go tylko w sytuacjach prywatnych. Obecnie jest już kwestią szczęścia usłyszeć jeden z czterech głównych dialektów funkcjonujących do dziś: Gailtal, Obir, Rosental i Jauntal. Pierwszy z nich jest także używany w Włoszech (Kanaltal/Val Canale/Kanalska Dolina), a drugi w słoweńskiej dolinie "Mießtal / Meza".

W celu zachowania tego niematerialnego dziedzictwa kulturowego Słoweńców został zainicjowany projekt w ramach inicjatywy Instytutu Etnologii, który zrzesza osoby prywatne oraz dużą liczbę organizacji związanych z kulturą Słoweńców. Głównym zamierzeniem tego projektu jest nagranie w języku słoweńskim nazw domów, gospodarstw, regionów, miejscowości i dzielnic, które w przeszłości były przekazywane wyłącznie ustnie. To dziedzictwo stanowi integralną część tożsamości lokalnej.

Inną ważną kwestią jest udokumentowanie pieśni całego podwójnego obszaru językowego od doliny Gailtal/Zailjska dolina do doliny Jauntal/Podjuna. Śpiewa się je podczas szczególnych okazji, takich jak "Florianisingen" na początku maja w południowej Karyntii lub podczas prawie zapomnianego festiwalu "Georgijagen" w Dolnym i Górnym Gailtal doliny Rosental. By zachować tę żywą tradycję Lajko Milisavljevič stworzyła składankę pieśni festiwalowych oraz piosenki "Gesundschlagen" śpiewanych 28 grudnia.

Do tej pory wiele zachowanych pieśni ludowych zostało przetłumaczonych na język niemiecki - są one częścią ogólnego dziedzictwa kulturowego. W rzeczywistości brzmienie wokalu i melodia piosenek są podobne. W pieśniach nastąpiło połączenie się tych dwóch języków - od czasu do czasu słychać na przemian wiersze śpiewane w języku słoweńskim i niemieckim.

Aby w pełni skorzystać z oferty kulturalnej regionu, odwiedzający powinni udać się na różne wydarzenia w poszczególnych regionach. Czy są to muzyczne spektakle, taniec czy spektakle teatralne, zawsze są wyrazem autentycznej twórczości, a czasem odzwierciedleniem bardzo starych tradycji.

Jeśli chodzi o kulinaria, to w tym punkcie spotkań trzech krajów oferowana jest specjalna forma gotowania - destylacja, co dziś nazywa się kuchnią fusion, która wzbogaca "Kuchnię Karyntii" drobnymi przysmakami. Nazwy niektórych potraw ujawniają swoje pochodzenie. Jednym szczególnie popularnym daniem jest "Sasaka" / "Verhackerts" - zapiekanka z wędzonym pikantnym boczkiem. Specjalnością tego regionu i naprawdę szczególnym daniem, które zapewni niezapomniane doświadczenia smaku jest "Reindling"/"Pogača" jest to połączenie mięsa ze słodkim białym pieczywem. Ta potrawa może występować w formie dania na Wielkanoc "Kärntner Osterjause": chleb wypełniony jest szynką, jajkiem i chrzanem lub "Gailtaler Kirchtagssuppe"/"Čisava Żupa" (w dialekcie "Kisla juha") danie główne składające się z trzech rodzajów mięs. Towarzyszy im ciasto drożdżowe z rodzynkami i cynamonem.

Istnieje możliwość spróbowania tych przysmaków podczas festiwalu  "Kufenstechen Gailtaler", który odbywa się corocznie na Zielone Świątki. Podczas tego wydarzenia można zobaczyć młodzieńców jeżdżących na oklep po ulicach oraz kobiety w kolorowych strojach festiwalowych. Ręcznie plisowana spódnica oraz jej długość wskazują wyraźny wpływ słoweńskiego regionu. Po przejściu orszaku zwykle odbywa się "Tanz unter der Linde" / "Rej lipo pod" - taniec pod lipą, który jest symbolicznym, słoweńskim odpowiednikiem niemieckiego dębu.

Dodatkowo należy przypomnieć, że hymn Karyntii jest śpiewany w języku niemieckim i słoweńskim.

Więcej informacji znaleźć można w linkiach:

Kulturowy Trójkąt Południowej Karyntii

www.kulturdreieck-suedkaernten.at

Instytut Etnologii Słowenii

www.ethno.at

Slovenska prosvetna Zveza / Słoweńskie Stowarzyszenie Kulturalne

www.slo.at

Wszystko co trzeba wiedzieć o "Hadn" (gryka), z informacjami na temat producentów, restauratorów, przepisy kulinarne itp.

www.hadn.info

Czekolady Zotter-Reindling

Guru czekolady - Josef Zotter wytworzył swoją własną czekoladę ze smakiem Reindling. Czekolady można zamówić na stronie:

www.zehrer.at

Specjalności Karyntii, przepisy kulinarne

www.genusslandkaernten.at

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.