Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/20024.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/20024
updated 1:01 PM CEST, Jun 22, 2018
A+ A A-

Tunezja: Matmata, Kraina Troglodytów

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Afryka
Wyróżniony Tunezja: Matmata, Kraina Troglodytów Fot.: Cezary Rudziński

Nazywają ich Troglodytami – jaskiniowcami. Chociaż nigdy nie żyli w jaskiniach, lecz w wydrążanych od setek lat w miękkiej skale pieczarach, nie różniących się specjalnie od współczesnych tunezyjskich wiejskich domów.

Poza tym, że schodzi się do nich w dół, na coś w rodzaju centralnego patia, z którego są wejścia do pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych, a także dla kóz i owiec. Pieczary te chronią mieszkańców przed pustynnym słońcem, piaskowymi burzami i niezwykle rzadkimi tu opadami. I mają dodatkowy walor: przez cały rok jest w nich stała temperatura około 17º C.
Od ponad pół wieku zresztą tylko nieliczne z tych podziemnych domostw zamieszkane są jeszcze na stałe. Mieszkańcy większości z nich przenieśli się do odległej o kilkanaście kilometrów, nowo wybudowanej wsi Nowa Matmata. I tylko dojeżdżają do starych siedzib do pracy – obsługi i pozowania turystom, chętnym do oglądania tych rzekomo „ludzi pierwotnych". Do Matmaty, bo ta berberyjska osada w pieczarach jest najsłynniejsza w Krainie Troglodytów, jedziemy przez tereny pustynne. Leży ona bowiem w środkowej części kraju, kilkadziesiąt kilometrów na południe od śródziemnomorskiej zatoki Mała Syrta i miasta Kabis.

Na pograniczu Wielkiego Ergu Wschodniego

Na północnym pograniczu saharyjskiego Wielkiego Ergu Wschodniego. Mijamy stojące przy drodze duże czerwone tablice z sylwetkami wielbłądów, tak jak u nas krów czy dzikich zwierząt, ostrzegające w trzech językach: arabskim, francuskim i angielskim, że szosa krzyżuje się z tradycyjnymi szlakami wędrówek wielbłądów. Spotykamy te zwierzęta zresztą w grupkach po kilka pasących się bez nadzoru w odległości kilkunastu – kilkudziesięciu metrów od drogi i umiejętnie wyszukujących nadającą się do jedzenia pustynną roślinność. Przejeżdżamy też przez tereny po wyschniętych słonych jeziorach, na których wydobywa się sól i usypuje z niej niewielkie, białe kopczyki.

{gallery}20024{/gallery}

Matmata, największa i najpopularniejsza osada „Troglodytów" położona jest na wysokości 650 m n.p.m. na wschodnich zboczach masywu Az-Zahr. W pobliżu przecinającej ją drogi znajdują się berberyjskie siedziby, do których zapraszają ich gospodynie. Bo to one tu dominują. Przeważnie kobiety starsze, chociaż bywają i młodsze. Wszystkie w tradycyjnych strojach, z ozdobami oraz w białych chustach na głowach. Aby dostać się do któregoś z takich domów, trzeba zejść w dół po wydrążonych w miękkiej skale stopniach na, wspomniany już, niewielki dziedziniec.

Turystyczna atrakcja

Z czystą, wyrównaną powierzchnią, na której stoją jakieś amfory lub kosze. A dookoła znajdują się wejścia z niego – z reguły kilka, przeważnie zamykane drzwiami – do poszczególnych pomieszczeń. W większości tych, w których byłem, chyba jednak na stałe nie zamieszkanych. Zbyt bowiem przypominają muzealną ekspozycję. Z legowiskami i podłogami – klepiskami pokrytymi narzutami i kilimami, ozdobami na ścianach, kuchniami z tradycyjnym wyposażeniem w metalowe garnki i gliniane naczynia. W jednym z takich domów natrafiam na krosno z rozpoczętą pracą przy tkaniu wielobarwnego kilimka czy chodniczka, który zainteresował bawiącego się kotka.
Gospodynie siedzą na progach tych pomieszczeń, chętnie pozują do zdjęć, częstują herbatą. A przed nimi z zasady stoi pleciony koszyczek na dobrowolne datki turystów. Ale widziałem również rzeczywiście zamieszkane domy. Ze stadkiem kóz pojonych przez dosyć wiekową pasterkę ze źródełka, które znajduje się na powierzchni ziemi, nad tymi podziemnymi siedzibami. Ale w sumie są to współcześnie przede wszystkim obiekty turystyczne. Chociaż „domy Troglodytów" były w przeszłości także inspiracją dla reżyserów filmowych. M.in. George'a Lucasa, twórcę „Gwiezdnych wojen". Jak na miejsce turystyczne przystało, w Matmacie są hotele i restauracje.

Muzeum Berberów i zabytkowe spichlerze

Częściowo w zamienionych na nie zespołach jaskiniowych domów, lub wybudowane w podobnym stylu. Wydrążonych w miękkim piaskowcu dziedzińcu, z którego prowadzą podziemne korytarze lub bezpośrednie wejścia do, nawet kilkukondygnacyjnych obiektów, pokoi i innych pomieszczeń hotelowych. O całkiem zresztą przyzwoitym standardzie. Można się więc tu zatrzymać nawet na parę dni, obejrzeć dokładniej wiele tych domów o różnej porze doby. A także poobserwować życie i pracę tych mieszkańców, którzy tu jeszcze pozostali. I żyją nie tylko z turystyki, ale przede wszystkim z uprawy niewielkich pól oraz hodowli małych stadek zwierząt.
Ewentualnie obejrzeć również tutejsze Muzeum Berberów. Eksponowane jest w nim ich życie, a także demonstrowane techniki wyrobu kilimów i chodników. Ciekawostkę stanowią w nim miejscowe tradycyjne klucze o długości nawet o 30 cm. Na obrzeżu Krainy Troglodytów warte uwagi są natomiast zachowane zespoły kasrów (ksarów) – kilkukondygnacyjnych obronnych spichlerzy budowanych od XI wieku, w których nomadzi przechowywali zboże i niepotrzebne im w danym momencie sprzęty oraz przedmioty, spotykanych również w innych miejscowościach tej części Tunezji.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.