updated 9:29 AM CEST, Aug 15, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Szardża: Bazary, wieżowce, muzea, meczety (1)

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Azja
Wyróżniony Szardża: Bazary, wieżowce, muzea, meczety (1) Fot.: Cezary Rudziński

Pierwszy raz o istnieniu państewka Szardża (Sharjah, od niedawna Ash-Shäriqa – Asz-Szarika, ale w powszechnym użyciu jest nadal jego stara nazwa), wówczas arabskiego szejkanatu na Półwyspie Arabskim nad Zatoką Perską, dowiedziałem się w latach 60. XX w. ze… znaczków pocztowych. Było to jeszcze przed odkryciem w tym regionie świata wielkich złóż ropy naftowej i powstaniem, w 1972 r., Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Dosyć biedne wówczas arabskie kraiki dorabiały wydając znaczki o popularnej wśród filatelistów tematyce: kosmonautyka, sztuka – zwłaszcza malarstwo, sport.


Sprzedawane w świecie przede wszystkim już w ostemplowanych arkuszach. Co zwalniało tutejsze poczty do świadczenia usług, gdyby ktoś chciał nimi opłacić przesyłki. Wątpię zresztą, czy mieszkańcy tych szejkanatów widzieli je kiedykolwiek w tutejszych urzędach pocztowych. Nie wyobrażam sobie bowiem, aby w warunkach surowego islamu – w Szardży nadal obowiązuje np. absolutny zakaz nie tylko spożywania, ale także posiadania nawet niewielkich ilości alkoholu – mogli naklejać na listy znaczki, na których reprodukowano m.in. obrazy z kobiecymi aktami, perły europejskiego malarstwa.

Arabskie trójmiasto

Przekraczając w wiele lat później po raz kolejny, istniejącą tylko na papierze i w lokalnej administracji, granicę między Dubajem i Szardżą, stanowiącymi wraz z najdalej na północ położonym Adżmanem (Ajman) wielkie Trójmiasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, nawet uważnie obserwując trasę z okien autobusu, nie jestem w stanie ustalić, w którym momencie znalazłem się w sąsiednim emiracie. Po prostu przedmieścia Deiry, niegdyś samodzielnego szejkanatu, obecnie dzielnicy miasta Dubaj, położone wzdłuż międzyemirackiej szosy E-11 przechodzą płynnie w gąszcz wieżowców Szardży. Zbudowanych już w XXI wieku.
Bo emirat ten, trzeci pod względem powierzchni w ZEA, a drugi ludności – wielu ludzi mieszka tu, bo taniej, i dojeżdża do pracy w Dubaju, z sukcesami goni pod tym względem Dubaj i stołeczne Abu Zabi (Abu Dhabi). Mimo posiadania dwu enklaw: Fakkan i Dibba Al-Hisn nad Zatoką Omańską, obszar tego trzeciego państewka, podobnie jak pozostałych pięciu, jest maciupeńki w porównaniu z całością Emiratów liczących 83.600 km². Z czego 86% należy do, również najbogatszego, Abu Zabi. Po minięciu dużego, imponującego zespołu kilkudziesięciopiętrowych „drapaczy chmur”, zresztą nie jedynych w Szardży, nagle wylał się nam na głowę, na szczęście tylko w przenośni, kubeł lodowatej wody.

Dworzec autobusowy jak w Kozich Bobkach

Krańcowy przystanek piętrowych, nowoczesnych autobusów z Deiry znajduje się na „Międzynarodowym dworcu autobusowym” godnym PKS-u w Kozich Bobkach w najkoszmarniejszych latach PRL-u. Kilka stanowisk dla autobusów, parterowy budyneczek stacji, dosyć brudne toalety, jakie na nim widzę, są czymś niewyobrażalnym w czystych Emiratach. Przy czym ten koszmarek znajduje się w historycznym centrum Szardży, a tuż obok są zadbane tereny zielone, słynne suki – kryte hale targowe, nowoczesne ulice i budynki. Czegoś tak szokującego na tle otoczenia ani wcześniej, ani później w Emiratach nie widziałem.


Miasto to, przez wieki beduińska osada z fortem i portem morskim, szczyci się tym, że ludzie w tym miejscu mieszkali już ponad 5 tysięcy lat temu. Tyle, że niczym szczególnym nie zapisali się w dziejach nawet regionu. Z ważnych dat odnotowuje się, że w roku 1727 mieszkające tu beduińskie plemię Qawasim ogłosiło niezależność Szardży. Jej nazwa pochodzi prawdopodobnie od pogańskiego bożka Al-Shared. W 1820 r. jej szejk podpisał, podobnie jak sąsiednie arabskie państewka, Traktat Morski z Wielką Brytanią, stając się jej protektoratem. I dosyć ważnym porcikiem na morskim szlaku między Indiami i Europą. Co spowodowało, że szejkanat ten stał się jednym z najbogatszych wśród sąsiadów.

Islamska stolica kultury

Prawdziwa zamożność rozpoczęła się jednak dopiero od odkrycia złóż ropy naftowej i powstania, w 1972 r. ZEA. Współcześnie Szardża jest dynamicznie rozwijającym się centrum przemysłu, handlu i kultury, a ostatnio również turystyki. Odnotowującym w każdej z tych dziedzin znaczące sukcesy. Jeżeli chodzi o tę ostatnią, to magnesem przyciągającym ortodoksyjnych muzułmanów, a równocześnie zniechęcającym część europejskich turystów, jest wspomniany zakaz spożywania i posiadania alkoholu. Pamiętam, jak podczas pierwszego pobytu w Emiratach siedem lat temu jadąc z emiratu Fudżajra (Fujaitah) nad Zatoką Omańską do Dubaju musieliśmy nadłożyć drogi aby ominąć Szardżę, bo niektórzy uczestnicy wyjazdu mieli w walizkach resztki alkoholu i ostrzeżono nas, ze w przypadku kontroli może się to źle skończyć.
O randze Szardży, nie tylko w ramach ZEA, w dziedzinie kultury, świadczy najlepiej fakt, że w roku 2014 była ona Islamską Stolicą Kultury. Wspaniałe jest tutejsze Muzeum Cywilizacji Islamu, a także kilka innych. Przede wszystkim Sztuki, Morskie, Archeologii, Nauki, Kaligrafii oraz Historyczne w dawnym forcie Al-Hisn, czy Lotnictwa w innym starym forcie, Mahattah. Najważniejszym z nich poświęcę wkrótce osobne relacje, bo zasługują na to. Sławne są tutejsze suki – kryte bazary. Gdy szukałem malowniczego, ale prymitywnej budy, Targu Rybnego nad Laguną Chalida (Khalid Lagoon), który zapamiętałem z poprzedniego tu pobytu, drogowskazy i plan miasta zaprowadziły mnie do nowej, ogromnej hali targowej.

Pustki na targu rybnym

Dzieli się ona na dwie wysokie parterowe części, ścisłe oddzielone w połowie ich długości, ze względu na zapachy. Rybną i owoców morza oraz mięsną i owocowo-warzywną. Obie ogromne, oczywiście klimatyzowane, z kilkoma alejkami handlowymi i niezliczonymi, nowoczesnymi stoiskami zapewniającymi maksimum higieny. Nocne połowy sprzedaje się tu od godziny 5.00 rano. Wybór ryb, krabów, kalmarów itp. jest ogromny. Wiele oferowanych tu ryb widziałem po raz pierwszy – to fauna Oceanu Indyjskiego. Zaskoczyły mnie jednak pustki w tej hali. W godzinach przedpołudniowych – czyżby gospodynie zaopatrywały się o świcie? – więcej było sprzedających niż kupujących.
Nie mniej również to, że w tak nowoczesnym i ogromnym obiekcie, nie ma żadnej restauracji czy chociażby stoiska, na którym można by zjeść świeżo usmażone lub grillowane ryby bądź owoce morza. Podobne, niezrozumiałe pustki – ale nie towaru, bo tego jest w bród – są również w części mięsnej, owocowo-warzywnej i innych artykułów spożywczych. To samo zresztą na Centralnym Suku, nazywanym Niebieskim (od barwy zdobiących go majolikowych płytek) – Al-Marakazi. Piętrowym, z liczącymi po kilkaset metrów długości halami, z których – lub z galerii na piętrze – wchodzi się do poszczególnych sklepów. W jednej z jego części znajduje się słynny Suk Złota.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.