Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/6429.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/6429
updated 12:32 PM CEST, Sep 18, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Tajwan: hala pamięci Czang Kaj-Szeka

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Azja
Tajwan: hala pamięci Czang Kaj-Szeka fot. Cezary Rudziński

W centrum Tajpej, niedaleko Narodowego Muzeum Historycznego, pomnika Ofiar Białego Terroru oraz urzędów: prezydenta kraju i burmistrza stolicy, znajduje się Hala Pamięci Czang Kaj-szeka - chińskiego polityka i wojskowe, który odegrał znaczącą rolę w historii swojego kraju.

Hala pamięci położona jest we wschodniej części dużego kompleksu o powierzchni około ćwierci miliona metrów kwadratowych i znajduje się na liście 10 obiektów, które zdaniem gospodarzy miasta trzeba obejrzeć w nim koniecznie. Poświęcona człowiekowi wybitnemu, ale bardzo różnie ocenianemu. Gdy otwierano ją 5 kwietnia 1980 roku w piątą rocznicę śmierci generalissimusa i byłego, wieloletniego prezydenta Republiki Chińskiej, nadano jej nazwę Narodowej Hali Pamięci Czang Kaj-szeka, ale to nie jej jedyna oficjalna nazwa.

 

Gdy demokracja  dotarła na Tajwan…

 

W 27 lat później, na fali demokratyzacji kraju i krytycznej oceny Czanga, ówczesny prezydent Chen Shui-bian zmienił ją na Narodową Halę Pamięci Demokracji Tajwanu. Jego następca, Ma Ying-jeou przywrócił stare określenie w niespełna półtora roku później. Obecnie używane są jednak dwie nazwy. Jedna widnieje na tablicy przed wejściem Chiang Kai-Shek Memorial Hall i taka sama ze skrótem CKS, a więc już bez określenia National – Narodowa, na planie miasta. Natomiast w oficjalnym, dwujęzycznym miesięczniku informacyjnym dla turystów „This Month Taiwan” stosowana jest oficjalna wersja nazwy z lat 2007–2008 –  National Taiwan Democracy Memorial Hall.

Czang Kaj-szek (1887–1975), chiński polityk i wojskowy, odegrał znaczącą rolę w dziejach swojego kraju. Jego biografia, podobnie jak czasy, w których żył, była bardzo złożona i nie ma tu miejsca na jej szerszą prezentację. Poświęcono jej zresztą sporo książek, nie wspominając o krótszych publikacjach.

Pochodzący z prowincjonalnej, średnio zamożnej rodziny kupieckiej absolwent akademii wojskowej w Baoding, kontynuował studia w Japonii, a następnie przez blisko 3 lata służył jako oficer w cesarskiej armii tego kraju. Do ojczyzny wrócił w 1911 r., uczestniczył w obalaniu cesarstwa, był jednym z współzałożycieli partii narodowej – Kuomintangu.

Pierwszy prezydent Republiki Chińskiej Sun Jat-sen mianował go w 1915 r. komendantem akademii wojskowej w Whampoa. Był to okres wieloletniej wojny domowej w Chinach, podczas której Czang m.in. uratował w 1923 r. prezydenta. W roku następnym wysłał on zdolnego oficera z krótką misją do Moskwy, aby przyjrzał się sowieckiemu systemowi politycznemu i organizacji wojska. Po śmierci Sun Jat-sena w 1925 r. Czang został głównodowodzącym Narodowych Sił Rewolucyjnych. Z najważniejszych faktów z jego życia trzeba odnotować, że w 1927 r. podpisał ze Stalinem akt o nieagresji. W 1928 r. mianowany został generalissimusem i premierem Rządu Narodowego, którym był do 1931 oraz w latach 1943–1948.

 

Polityk i satrapa

 

Prezentując się jako spadkobierca Sun Jat-sena, dążył do zjednoczenia Chin. Zawierał  różne sojusze, m.in. przy pomocy Stalina i jego agentów tępił początkowo… komunistów Mao Tse-tunga, dzięki czemu uzyskał wsparcie i doradców hitlerowskich Niemiec. Walczył, ale początkowo tylko symbolicznie, gromadząc siły na rozprawę z komunistami. Na batalie z Japończykami uzyskał pomoc ZSRR, a po przystąpieniu w 1941 r. USA do wojny także amerykańską. Dzięki pomocy trzeciej żony, Song Meiling, pochodzącej z bardzo bogatego bankierskiego rodu szanghajskiego, wybitnie utalentowanej, także do polityki, absolwentki szkół amerykańskich, stał się jako przywódca wielkiego kraju znaczącą postacią w polityce światowej. Zaliczany był, obok Stalina, Roosevelta i Churchilla do „Wielkiej czwórki”, która decydowała o losach świata po II wojnie światowej.

W 1947 r. na mocy nowej konstytucji wybrany został prezydentem Republiki Chińskiej. Przegrał jednak, wraz z Kuomintangiem, wojnę domową z komunistami Mao Tse-tunga i zmuszony został, z synem z pierwszego małżeństwa Chiang Ching-kuo, częścią armii oraz ponad 2 milionami uchodźców cywilnych uciec w 1949 roku na wyspę Tajwan, nazywaną wówczas Formozą. Przeniósł na wygnanie władze Republiki Chińskiej. Mimo demokratycznej konstytucji zaprowadził tam, jako prezydent uważający się aż do śmierci za reprezentanta całych Chin, rządy autorytarne, określane obecnie jako okres białego terroru.

 Rodowici Tajwańczycy nie mieli swojej reprezentacji politycznej, bezlitośnie tępiony był ich język i kultura. Opozycja pod hasłem zagrożenia komunistycznego była więziona i likwidowana. W partii Kuomintang przeprowadzał czystki. Stan wojenny utrzymywano był przez 38 lat.  Nie przeszkadzało to jednak USA w udzielaniu Tajwanowi, jako antykomunistycznemu, znaczącej pomocy militarnej i gospodarczej. A dzięki liberalizmowi gospodarczemu i reformie rolnej wyspa stała się z czasem jednym z „azjatyckich tygrysów”.

 

Syberyjska „First Lady”

 

Ten polityczny „zamordyzm” uległ pewnemu złagodzeniu pod rządami wspomnianego już syna i następcy na stanowisku prezydenta, Chiang Ching-kuo. Postaci też niezwykle ciekawej. Wraz z ojcem pojechał on w 1924 roku do Moskwy i pozostał w ZSRR do roku 1937. Studiował, podobno ukończył tam dwie uczelnie, ale w okresie stalinowskich czystek stał się politycznym zesłańcem. Na Syberii ożenił się z Rosjanką Fainą Jepaczewą Wachaliewą, która na Tajwanie przybrała nazwisko Chiang Fang-liang. Znakomicie opanowała oba dialekty chińskie, a dzięki swojej działalności społecznej i kulturalnej była ukochaną „first lady” aż do śmierci w 2004 roku.

Syn Czang Kaj-szeka Chiang Ching-kou (1910–1988) był najbliższym współpracownikiem ojca. Od 1950 roku kolejno: szefem tajnej policji, ministrem obrony, wicepremierem, a podczas 3 ostatnich lat życia Czanga i aż do 1978 roku premierem. Od tegoż roku aż do własnej śmierci – prezydentem Tajwanu. Reprezentującym do końca lat 70-tych, tj. do uznania przez ONZ i społeczność międzynarodową władz Chińskiej Republiki Ludowej za jedynego przedstawiciela Chin, Republikę Chińską.

Wspominam o nim nie tylko ze względu na znaczenie tego polityka, ale przede wszystkim fakt, że to za jego premierostwa, 31 października 1975 r., w 88 rocznicę urodzin Czang Kai-szeka, rozpoczęto w Tajpej budowę Hali Pamięci. A otwarto ją, w 5. rocznicę jego śmierci, 5 kwietnia 1980 roku, gdy Chiang Ching-kou był prezydentem kraju. Miał więc znaczący, chyba nawet decydujący wpływ na jej kształt i otoczenie.

 

Monumentalna budowla

 

Hala Pamięci w Tajpej  jest centralną budowlą wspomnianego już, rozległego kompleksu, na terenie którego znajduje się również, znacznie mniejszy, Teatr Narodowy oraz Narodowa Sala Koncertowa wybudowane w stylu pagód, z czerwonymi, krytymi dachówką dachami. Trzypoziomową CKS Memorial Hall wzniesiono według projektu architekta Yang Cho-chenga na niewielkim wzniesieniu, co podkreśla jej monumentalny charakter. Prowadzi do niej i całego kompleksu duża, o pięciu arkadach, brama główna, nakryta jednym większym i czterema mniejszymi dachami w stylu pagód. Podobne bramy, chociaż inne, np. od strony osiedla mieszkaniowego ma ona tylko trzy arkady i tyleż dachów nad nimi, prowadzą do kompleksu z pozostałych stron świata.

Za bramą główną znajduje się niewielki plac ze wspomnianymi już pozostałymi gmachami kompleksu po bokach, przechodzący w długą aleję wykładaną kamiennymi płytami. Po obu jej stronach są szerokie, kwieciste trawniki. Na końcu alei natomiast wznosi się, 70-metrowej wysokości, zbudowana  na planie czworokąta, Hala Pamięci. Przykrywa ją dwupoziomowy ośmiokątny dach również nawiązujący do architektury pagód, ale pokryty, podobnie jak bramy do kompleksu, ciemnoniebieską dachówką. Zwieńcza go kopułka w kolorze ceglanym. Do gmachu tego prowadzi 89 kamiennych stopni symbolizujących lata, które przeżył Czang, z białymi płotkami – poręczami po bokach i środku. Przypomina to wejścia do pawilonów pałacu cesarskiego w Zakazanym Mieście w Pekinie.

{gallery}6429{/gallery}

 

Piękno architektury i kiczowate rzeźby

 

Wewnątrz głównym pomieszczeniem jest rozległa centralna hala na całą wysokość budowli. Pod ścianą vis a vis wejścia stoi kilkumetrowy, na masywnym, pokrytym napisami postumencie, odlany z brązu pomnik siedzącego prezydenta. Chińskie napisy są również na wykładanych marmurami ścianach tej hali. Pokrywają ją dywany w kolorze bordo. Przed pomnikiem zawsze stoi warta honorowa, a odbywające się co godzinę jej zmiany są zarazem kilkuminutowymi pokazami musztry i żonglerki karabinami, przyciągającymi zwiedzających. Warta honorowa pełniona jest również przed niewielką salą grobową najdłużej sprawującego władzę prezydenta.

W Hali Pamięci znajduje się także biblioteka, muzeum poświęcone życiu Czang Kai-szeka z nieco "socrealistycznymi" obrazami. Są sklepy i stoiska z drogimi, w porównaniu do placówek handlowych w mieście, pamiątkami. Wraz z innymi zwiedzającymi zostałem zaproszony do degustacji różnych gatunków herbaty, namawiano nas do kupienia jej w specjalnym, upominkowym pudełku, ale za zniechęcającą cenę. Nie brak, oczywiście, kawiarenki oraz automatów z gorącą kawą i napojami chłodzącymi.

Wspomniałem o alei prowadzącej od bramy głównej do CKS Memorial Hall. Stoją w niej również współczesne rzeźby. W większości wykonane w czarnym, polerowanym kamieniu, ale kilka także w kolorze pomarańczowo – różowym. Przedstawiają grube, udziwnione, dla mnie kiczowate figury ludzkie. Na obrzeżach tego kompleksu znajdują się tereny parkowe, a tuż obok niego tętniące życiem centrum stolicy. Raz to na pewno warto zobaczyć.

{jumi[*9]}

 

 

 

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.