updated 1:18 PM CEST, Oct 18, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Orlik, średniowieczny zamek nad Wełtawą

Wyróżniony Orlik, średniowieczny zamek nad Wełtawą Fot.: Cezary Rudziński

Niewiele miejsc zmieniło się w Czechach tak bardzo na przestrzeni wieków jak okolice ujścia do Wełtawy jej dopływu Otawy. Ponad siedem stuleci temu, na wysokiej skale wznoszącej się nad nurtem, obok brodu przez tę największą czeską rzekę wzniesiono gródek, a później zamek Orlik (Orlik n/Vltavou).

Postawienie po II wojnie światowej zapory na Wełtawie i stworzenie Zalewu Orlickiego, którego wody pochłonęły nawet dolne partie tego zamku spowodowało, że obecnie znajduje się on o 80 metrów niżej nad lustrem wody, ale nadal ma imponującą sylwetkę. Ma też ciekawą historię. W XIII w. w miejscu tym stał niewielki drewniany gródek królewski, pełniący funkcję urzędu celnego. W tamtych czasach cło pobierano od pływających po Wełtawie statków z towarami. Zamek założył cesarz Karol i przekazał w 1357 roku biskupowi Dětřchovi z Portic i jego bratankowi Jetřichovi. Pierwszy z nich otrzymał prawo dożywotniego korzystania z tego zamku, drugi miał w przypadku zagrożenia zapewnić mu załogę. Później w drodze zamian, sprzedaży i dziedziczenia przechodził w różne ręce. Najpierw należał do najwyższego królewskiego komorzego Zygmunta Hulera, a po jego śmierci do jego brata Andrzeja. Następni właściciele, husyci Zmrzlikowie, z których Peter był królewskim mincerzem, rozbudowali zamek. W 1501 r. kupili go wraz z 22 okolicznymi wsiami Szwamberkowie. Jiři i Vilém ze Švamberka przebudowali go w stylu renesansowym, dobudowując nową część i wieżyczkę. W 1621 r., mimo iż był on bardzo trudny do zdobycia, poddany został cesarskim dowódcom Marradasowi i Huercie, którzy oblegli go z czterema tysiącami wojska.

 

Siedziba rodu Schwarzenbergów

Gdy władali nim Eggenberkowie, w strachu przed Turkami w 1683 roku zamek został silnie umocniony. Po wymarciu męskiej linii tego rodu trafił do Schwarzenbergów, ale oni nie interesowali się nim zbytnio, gdyż główną siedzibę mieli w Czeskim Krumlowie. Dopiero po podziale tego rodu w 1802 roku na dwie autonomiczne gałęzie, Karel Filip, austriacki marszałek polny i jeden ze zwycięzców nad Napoleonem I uczynił Orlik swoją siedzibą rodową. Założył w niej bibliotekę oraz kolekcję starej broni i zbroi, a jego żona zamieniła okolicę w park w stylu angielskim. Zasadzono w nim 460 tys. drzew i krzewów, także sprowadzonych z zagranicy. Przebudowano też zamek, ale wkrótce padł on pastwą pożaru. Podczas kolejnej rekonstrukcji w I połowie XIX w. w stylu neogotyckim, którą zaprojektował praski architekt Bernhard Grueber, dobudowano trzecie piętro z pokojami dla dzieci i gościnnymi. W 1948 r., gdy w Czechosłowacji władzę przejęli komuniści, Schwarzenbergowie na mocy tzw. drugiej reformy rolnej musieli opuścić swoją siedzibę i wyemigrowali do Austrii. Wrócili po roku 1989, gdy Karl Schwarzenberg został szefem kancelarii prezydenta Czechosłowacji Vaclava Havla. Zamek odzyskali w 1992 r., obecnie należy od do jego syna Jana Schwarzenberga. Nie jest jednak zamieszkany, tylko od maja do października dostępny do zwiedzania. Szczególnie ciekawy jest w nim wielki salon w stylu empir z meblami i wyposażeniem wykonanym we Francji w latach 1822-1824. Znajdują się w nim również portrety rodu i popiersie Napoleona I – dar od cesarza Francuzów. Oglądać można również Salę Teski, nazwaną tak na cześć jej twórcy, rzeźbiarza Jana Teski, bratanka jednego z najwybitniejszych malarzy czeskich Mikoláša Alša. Jest w niej przepiękny kasetonowy sufit, pokryte okładziną ściany i drzwi. Jego praca została wysoko oceniona na Wystawie Jubileuszowej w Pradze w roku 1891.

 

80 metrów bliżej powierzchni wody

Sala Rycerska – kolejna dostępna dla zwiedzających – ma w oknach oryginalne witraże renesansowe i barokowe. W małej Zbrojowni urządzono muzeum starych i nowszych rodzajów broni, pistoletów, prochownic itp., natomiast w zamkowej bibliotece, założonej przez protoplastę tej gałęzi rodu ponad dwa wieki temu i systematycznie uzupełnianej, znajduje się ponad 18 tys. książek w różnych językach i o różnej tematyce. Zamkowe korytarze i klatki schodowe ozdabiają trofea myśliwskie. Rarytasem jest też tzw. Klaudiánova mapa, najstarsza drukowana mapa Czech.
Zamek, gdy powstawał, stał na szczycie wysokiej skały na ostrogu Wełtawy. Obecnie jest to półwysep wrzynający się w wody Zalewu Orlickiego, którego poziom, po zbudowaniu zapory, podniósł się o 80 metrów. Obecnie najstarszą częścią zamku jest część południowo-zachodniego skrzydła gotyckiego. Do niego dobudowywano następne części. W 1575 r. skrzydło północno-zachodnie, zaś w latach 1751-1753 południowo-zachodnie. I jak już wspomniałem, w XIX w. dobudowano trzecie piętro.
Budowlę zdobią trzy wieże. Dwie okrągłe, z których nazywana niegdyś Uherka – Węgierka, ma fundamenty wyciosane w skale, małe okna i służyła m.in. jako więzienie. Trzecia ma za podstawę połowę koła. Nie wiadomo jednak, czy taką była od początku, czy też jej część wyburzono w roku 1802, podczas gruntownej przebudowy zamku. Na dziedzińcu stoi kaplica poświęcona Matce Bożej. Jest to więc ciekawy i bardzo malowniczo wyglądający zamek, chociaż na zdjęciach oraz przedwojennych czechosłowackich znaczkach pocztowych prezentował się bardziej majestatycznie.

{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.