Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/14204.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/14204
updated 2:22 PM CEST, Oct 15, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Budišov, miasteczko na łupkach

Wyróżniony Budišov, miasteczko na łupkach Fot.: Cezary Rudziński

 

Nie przypominam sobie innego tak małego, liczącego niewiele ponad 3,2 tysiąca mieszkańców miasteczka, w którym byłaby, górująca nad nim, katolicka katedra. A szczyci się nią Budišov nad Budišovkou, historyczna miejscowość na pograniczu Śląska i Północnych Moraw, położona między Wzgórzami Oderskimi i Niskim Jesionkiem.

Ta barokowa katedra p.w. Wniebowzięcia Marii Panny z rokokowym wnętrzem wzniesiona w 1755 roku, współcześnie jest tylko kościołem parafialnym. Ale nadal nazywana jest tradycyjnie katedrą.

 

Srebro dla mennicy w Kutnej Horze

Stanowi ona główny, a zarazem najbardziej widoczny zabytek Budišova przypominając okres jego świetności. Najstarsza pisana wzmianka o nim pochodzi z 1301 roku. Z innych źródeł wiadomo jednak, że ta pierwotnie górnicza osada powstała między 1269 i 1274 rokiem. A nawet wcześniej, gdyż w jednej z czeskich publikacji znalazłem informację, że Střelenský les nad Górną Odrą, w którym znajdowała się ta osada, już w 1239 roku był przedmiotem sporu między klasztorem w Hradisku i biskupem z Ołomuńca. Budziszów założono zaś przy odkrytych tu w XIII w. pokładach srebra i ołowiu.
Zarówno one jak i Budziszów stanowiły dobra króla Wacława II. Wydobywaną tu srebrną rudę przewożono do Kutnej Hory i po wytopieniu z niej metalu bito z pozyskanego srebra w tamtejszej słynnej mennicy monety. Gdy wydobywanie rudy srebra stało się nieopłacalne, król podarował w 1305 roku Budziszów ołomunieckiej kapitule. Nie oznaczało to jednak upadku miasta. Wręcz przeciwnie, dzięki trzem kolejnym biskupom stało się ono jednym z miast świetnie rozwijających się na Północnych Morawach. Rozkwitał w nim handel oraz rzemiosło skupione w cechach.

 

Barokowe zabytki

Z dokumentów wiadomo, że jako pierwsze powstały w 1517 roku cechy szewców i kowali. Jeden z zachowanych domów w rynku należał do cechu tkaczy. I chociaż później zamieniono go na gospodę, nadal nazywany był „Zechhaus" – Domem Cechowym. Rozwój miasta zahamowały na początku XVII w. wojny i najazdy Duńczyków i Szwedów, a następnie wojna trzydziestoletnia i wojny śląskie. Nie na tyle jednak, aby mieszkańców nie było stać na wybudowanie wspomnianej katedry. Vis a vis zbudowanego wcześniej, bo w XVII w. na tym samym niewielkim wzgórzu, zachowanego do naszych czasów barokowego ratusza.
Z tamtych czasów, poza kilkoma domami w rynku, zachował się także późno barokowy kamienny most ze stojącym na nim posągiem św. Jana Nepomucena z roku 1725 oraz dawny młyn wodny. Obecnie siedziba głównej atrakcji miasteczka, jedynego w Czechach Muzeum Łupków. Na początku XIX w. odkryto bowiem w Budziszowie i jego okolicach duże złoża łupków iłowych. Używano ich, po odpowiednim pocięciu, jako materiału na pokrycia dachów. Tutejszymi łupkami pokryta jest częściowo m.in. katedra św. Wita oraz cały dach Teatru Narodowego w Pradze. Służyły także jako materiał na okładziny ścian domów oraz do produkcji różnych przedmiotów.

 

{gallery}14204{/gallery}

 

Tajemnice łupków

W XIX w. przy wydobyciu łupków pracowało nawet po ponad 1000 ludzi. Trwało ono, początkowo metodą odkrywkową, a następnie w kopalniach ze sztolniami i chodnikami, aż do I wojny światowej. Równocześnie w 1872 r. władze w Wiedniu zdecydowały o uruchomieniu tu państwowej fabryki tytoniowej, która w 1905 r. zatrudniała do 1000 robotników. Po I wojnie wznowiono wydobycie łupków w niektórych odbudowanych kopalniach. Kontynuowano je także tu i ówdzie aż do lat 90-tych XX w.
Obecnie historii powstania i wydobycia tej ciekawej kopaliny poświęcone jest, wspomniane już muzeum Łupków osadowych – Břidlicove Museum założone w roku 1996. W pomieszczeniach dawnego młyna wodnego z XVIII w. przedstawiona jest struktura geologiczna okolic i skał zawierających łupki, technika ich wydobycia, obróbki, a także produkowania z nich różnych przydatnych przedmiotów. M.in. płyt gramofonowych. Inną atrakcją jest Břidlicova stezka – Popularno–naukowa łupkowa ścieżka edukacyjna o długości 33 km, prowadząca przez 9 dawnych kopalń łupków.

 

Przyroda, aktywny wypoczynek, imprezy

Można poznać na niej sposoby pozyskiwania łupków oraz rozbijania ich na cienkie płaty. Szczególnie polecane są nią wycieczki rowerowe i rozpoczynanie ich przy starym szybie kopalnianym „Woodboys". Za najciekawsze miejsce uważany jest kilkupiętrowy podziemny kompleks „Černý dvůr (Czarny Dwór), w którym zimują dziesiątki tysięcy nietoperzy. Miasto zachęca również do przyjazdów tu wszystkich zainteresowanych wypoczynkiem na świeżym powietrzem, wśród pięknej przyrody.
Z możliwością kąpania się, łowienia ryb, zbierania grzybów, jazdy konnej itp. W określonych terminach w Budziszowie odbywają się również interesujące imprezy nawiązując do przeszłości miasta. M. in. Budziszowskie gody, Powitanie św. Marcina na białym koniu, koncerty rokowe, orkiestr dętych, na cymbałach, rajdy i wycieczki turystyczne itp. A wszystko to w odległości niewielu kilometrów od polskiej granicy. Więcej na temat tutejszych atrakcji turystycznych znaleźć można na: www.budisov.eu.

{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.