Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/14821.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/14821
updated 3:51 PM CEST, May 26, 2018
A+ A A-

Muzeum... kapeluszy

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Czechy
Wyróżniony Muzeum... kapeluszy Fot.: Cezary Rudziński

W Nowym Jiczynie na czeskim Śląsku jest sporo atrakcji. Przede wszystkim zabytków. Ale po ich zwiedzeniu warto zajrzeć również do Muzeum Kapeluszy, które mieści się w Żerotińskim zamku.

Tradycje wyrabiania tu kapeluszy sięgają XVI wieku, chociaż wówczas kapelusznicy nie mieli jeszcze swojego cechu, który powstał dopiero około 1630 roku. W czeskim przewodniku po tym muzeum przeczytałem, że m.in. w 1799 roku do cechu przyjęto Jana Nepomucena Hückla, a w 12 lat później jego brata Augustyna, też mistrza kapelusznictwa.
Obaj pracowali w swoich warsztatach, ale gdy syn Augustyna – Jan otrzymał dyplom mistrzowski, przejął po stryju warsztat, a po śmierci ojca połączył oba, tworząc w 1848 roku manufakturę. Stała się ona zalążkiem przyszłego wielkiego rozwoju kapelusznictwa w mieście. Wzory kapeluszy, a ściślej nakryć głowy, podpatrywano także zagranicą. W 1865 r. wprowadzono w zakładach maszyny oraz maszynę parową. Hückel stał się w ten sposób założycielem zmechanizowanej fabryki kapeluszy z sierści w całej monarchii austrowęgierskiej.
W 2 lata później wybudował dużą i nowocześnie wyposażoną fabrykę kapeluszniczą pod miastem. Jej nazwa, pochodząca od nazwiska właścicieli, przetrwała aż do upaństwowienia zakładów po II wojnie światowej. Pamiętam, że „hückle" jako typ kapeluszy, popularne były także w Polsce. Już w pierwszym roku po otwarciu nowej fabryki pracowało w niej 300 robotników. Przy czym produkowane maszynowi kapelusze nawiązywały jakością do wyrabianych ręcznie. Stopniowo sprzedawano je również na rynkach zagranicznych.
Mechanizacja pracy spowodowała, że liczba ludzi potrzebnych do produkcji malała, w roku 1890 do tysiąca. Równocześnie tutejsze kapelusze zdobywały nagrody. Jedną ze szczególnie prestiżowych była Wielka Nagroda na Wystawie Światowej w Paryżu 1900 roku za kapelusz welurowy. Stały się one specjalnością firmy. Popyt rósł, a wraz z nim produkcja. W 1909 roku fabryka miała 19 tys. m² powierzchni, 12 kotłów parowych i 4 maszyny parowe, własną elektrownię, a codziennie wyrabiano po 5 tys. kapeluszy. Sukces Hücklów wyzwolił konkurencję, zaczęły powstawać w mieście kolejne fabryki kapeluszy.
Już przed I wojną światową Nowy Jiczyn stał się centrum kapelusznictwa w Europie środkowej. Podczas wojny z braku mężczyzn do pracy przerwano produkcję, ale wznowiono ją po niej, z wyraźnym wzrostem od 1927 roku. W szczytowym okresie koniunktury w kapelusznictwie pracowało w nim w mieście 5,5 tysiąca ludzi! Świetną passę przerwał światowy kryzys gospodarczy przełomu lat 20 i 30 - tych XX w. Odrodzenie branży zaczęło się dopiero w 1937 roku. Podczas wojny żydowskie fabryki kapeluszy w Nowym Jiczynie zostały, wraz ze znakami firmowymi, zostały przymusowo sprzedane firmie Hückel.
W ten sposób uzyskała ona ponad 80% udział w całej produkcji kapeluszy w mieście. Wszystkie trzy tutejsze fabryki kapeluszy znacjonalizowano 28.20.1945 i połączono, a w 1946 roku zmieniono nazwę na „Tonak". Na progu przemian politycznych i ustrojowych oraz przez „aksamitnym rozwodem" Czech i Słowacji, Fabryka nr 1 jako jedyna w Czeskiej i Słowackiej Republice Federacyjnej (informator muzealny pochodzi z 1990 roku) produkowała kapelusze z wełny. Pozostałe dwie specjalizowały się w innych nakryciach głowy.

{gallery}14821{/gallery}
Muzeum prezentuje przede wszystkim produkcję kapeluszy z wełny. A ściślej z sierści królików i zajęcy oraz wełny owczej. Można to dokładnie oglądać, w tym ręczne i maszynowe formowanie oraz późniejszą obróbkę oraz zdobienie kapeluszy. Bardzo ciekawa przedstawiona jest w ekspozycji historia nakryć głowy poczynając od antycznego Rzymu, poprzez kobiece – panien i mężatek – w średniowieczu. A także kapłanów różnych religii i rang oraz funkcjonariuszy świeckich. W tym oficerów, podoficerów i żołnierzy, policjantów, lekarzy ( z XVII w.) itp. Ale również czapek, kaszkietów, kapeluszy itp. jakie nosił „prosty lud".
Osobna część ekspozycji poświęcona jest kapeluszom, które w przeszłości nosili wybitni politycy, uczeni, pisarze itp. Można więc obejrzeć kapelusz pierwszego prezydenta Czechosłowacji prof. Tomasza G. Masaryka, śląskiego poety Petra Bezruča, pisarza Alojsa Jiráska, historyka Františka Palackiego, artysty malarza Maxa Švabinskégo i wielu innych. Poza częścią, w której demonstrowane są sposoby produkcji półfabrykatów oraz kształtowania i zdobienie kapeluszy a także ekspozycją muzealną, w muzeum tym jest również bogato zaopatrzona wzorcownia. Każdy zwiedzający może przymierzyć w niej dowolne z mnóstwa wystawionych nakryć głowy pod warunkiem odniesienia na miejsce, z którego je się wzięło. Oraz, ewentualnie, zamówić dany model w potrzebnym rozmiarze dla siebie. Jest to więc, oprócz zabytków, spora atrakcja miasta.

{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych przez Wydawnictwo Wasze Podróże oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.