updated 3:51 PM CEST, May 26, 2018
A+ A A-

Słowenia: Idria - gdzie żywe srebro kopali

  • Napisane przez Grzegorz Micuła
  • Dział: Europa
Wyróżniony Słowenia: Idria - gdzie żywe srebro kopali Fot.: www.slovenia.info; Grzegorz Micuła

Jednym z najciekawszych obiektów przemysłowych na Słowenii jest znajdująca się od roku 2002 na Liście Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO kopalnia rtęci w miejscowości Idrija. Rtęć odkryto tu w 1490 roku i wkrótce otwarta tu zostały kopalnie "żywego srebra", dzięki którym miasto stało się jednym z najbogatszych w tej części Europy.


„Gorączka rtęci" przyciągała do Idrji górników wydobywających ten cenny metal i lekarzy, leczących ludzi pracujących przy wydobyciu i przeróbce tej toksycznej substancji. Rtęć jest jedynym ciekłym metalem występującym w warunkach naturalnych. W Muzeum Miejskim, mieszczącym się w zamku Gewerknegg stoi kocioł wypełniony rtęcią z pływającą w nim żelazną kulą, co jest dowodem, że rtęć jest cięższa od żelaza.
W Europie większa (i starsza) kopalnia rtęci jest tylko w hiszpańskim Almadén, gdzie Grecy wykopywali „żywe srebro" już 700 lat p.n.e. a siarczek rtęci przez wieki był używany do produkcji czerwonego barwnika (cynobru). Kopalnia w Słowenii szczyci się jednak tym, że można tu znaleźć rtęć w swojej naturalnej postaci – srebrnych kropel. Bowiem rtęć, to jedyny na Ziemi metal, który przyjmuje postać płynną. W ciągu pół tysiąca lat działania kopalni wydobyto tu ponad 147 tysięcy ton, czyli 13 procent światowej produkcji tego pierwiastka.
Pod Idriją ciągnie się, na wielu poziomach, aż 700 kilometrów podziemnych korytarzy i szybów górniczych.
Wejście na liczącą około kilometra trasę turystyczną znajduje się w centrum miasta, w dawnym budynku górniczym przy ulicy Kosovelova 3. Z dawnej kopalni zwiedzić można sztolnię Antoni a urządzona w niej ekspozycja ma za zadanie pokazać 500 lat historii kopalni oraz różne rodzaje złóż rtęci. W dawnej cechowni zakładamy kombinezon i górniczy kask, który okaże się bardzo przydatny w niskich podziemnych korytarzach i wchodzimy do mokrej sztolni. Rtęć występuje najczęściej w postaci minerałów wypełniających szczeliny, a czerwone żyły malowniczo pną się po kamiennych ścianach korytarzy. Oglądamy wykute w skale podziemne chodniki i komory oraz ubrane w górniczą odzież manekiny przedstawiające pracujących górników. Ich praca była niebezpieczna dla zdrowia, ale dobrze płatna. W roku 1796 zbudowano dla nich w Idrji pierwszy słoweński teatr.
Dzieci odwiedzające kopalnię w Idrii wypatrują kopalnianego skrzata – Perkmandlca. To on, gdy któryś z górników głośno przeklął przy pracy, wiązał mu sznurówki butów na supeł albo chował narzędzia. A bogobojnym i pracowitym podpowiadał, gdzie szukać najlepszych złóż. Górnicy to naród przesądny więc na wszelki wypadek często wstępowali na krótką modlitwę do podziemnej kaplicy Św. Trójcy.
Przy wyjściu w muzealnym sklepiku obejrzeć można rudę rtęci - pomarańczowy cynober oraz metaliczną rtęć a także wyrabiane przez miejscowe kobiety misterne koronki klockowe zwane čipka. Tradycyjne koronkarstwo jest nadal obowiązkowym przedmiotem w szkole podstawowej w Idrji.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych przez Wydawnictwo Wasze Podróże oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.