Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/22841.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/22841
updated 1:46 PM CEST, Sep 21, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Wamberskie koronki

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Czechy
Wyróżniony Wamberskie koronki

Nazwa tego pięciotysięcznego miasta w północno-wschodnich Czechach nic, albo niewiele mówi w Polsce. Chociaż Vamberk leży niedaleko naszej granicy, ma ciekawą przeszłość, a znany jest dosyć szeroko z wytwarzanych tu koronek oraz muzeum koronkarstwa.

W polskich przewodnikach jest przeważnie pomijany. Mnie przynajmniej nie udało się w tych, do których mam dostęp, znaleźć o Vamberku niczego. Sporo o nim informacji, chociaż daleko nie o wszystkim, co warte jest tu uwagi, znajduje się natomiast na oficjalnych stronach miasta.

Na przedgórzu Gór Orlickich

Leży ono na przedgórzu Gór Orlickich nad rzeczką Zdobnice, dopływem Divoké Orlice. W odległości, w linii prostej, niewiele ponad 20 km od granicy z Polską. Jego historia zaczęła się od zbudowania na skalistym ostrogu nad Zdobnicą niewielkiego zameczku nazwanego Waldenberg. Kiedy – dokładnie nie wiadomo, być może już w XIII wieku, podobnie jak pobliskie zamki Potštejn i Litice. Pierwsza bowiem wzmianka o nim znalazła się w spisie dóbr zwróconych spadkobiercom straconego Mikulaše z Potštejna, ale nie wiadomo w którym roku.
Z czasem dookoła zameczku powstała osada i miasteczko, a jego nazwę najpierw skrócono na Walmberg, a następnie na Vamberk. Im bliżej naszych czasów, tym informacji o nim więcej. W 1616 r. cesarz Mateusz nadał mu prawo organizowania 3 razy w roku jarmarków oraz cotygodniowego targu. A także pobierania na moście, najpierw drewnianym a następnie kamiennym, myta za przejazd. Po tragicznej dla Czech bitwie pod Białą Górą w 1620 roku, zameczek ten, wraz z miasteczkiem, a przeważnie dobrami, których stanowił część, był wielokrotnie sprzedawany. Przy czym przedstawicielom sławnych rodów.

Niewolnicza praca poddanych

Jego właścicielami byli m.in. cesarski wojewoda Albrecht z Valdštejna, Maria Magdalena Trčkova z Lobkovic, czy hr. Leopold Libštejnský z Kolovrat. Mieszkańcy mieli tak ogromne obowiązki wykonywania pracy na rzecz kolejnych panów, że faktycznie byli ich pół-niewolnikami. Wykupili się z niewolnictwa, poza 6 chałupami, w roku 1716 za znaczną kwotę rocznego czynszu w wysokości 102 kop i 31 praskich groszy. Początkowo cechowo-rzemieślnicze miasteczko żyjące głównie z wytwarzania koronek, szybciej zaczęło rozwijać się po 1841 roku, gdy zbudowano w pobliżu szosę morawsko-polską.

Na przełomie XIX i XX w. powoli zaczął rozwijać się przemysł tekstylny i mięsny. Po II wojnie światowej pojawili się robotnicy pracujący w górnictwie i hutnictwie w śląskich Sudetach. Centrum Vamberku stanowi typowy dla czeskich miast rynek: plac – ulica, Husovo náměsti, przy którym stoi neobarokowy kościół św. Prokopa z 1898 r., a obok niego pomnik poległym w I wojnie światowej. Niemal vis a vis niego, ale już przy ulicy Vilimkove, Muzeum Koronek – główny magnes przyciągający tu turystów. Poza wspomnianymi obiektami wart uwagi jest także kirkut – cmentarz żydowski założony przed rokiem 1673 z zabytkowymi nagrobkami z okresu baroku i klasycyzmu.

450 lat tradycji czeskiego koronkarstwa

A także cmentarny, barokowy kościół św. Barbary z 1697 r. Koronkarstwo rozwijało się w Europie od czasów Renesansu, gdy przyszła moda na kołnierzyki, mankiety, rękawiczki oraz inne dodatki do strojów pań i panów, później ludu, a także ozdoby mieszkań. Zwłaszcza serwetki, narzuty na łoża i stoły itp. W Czechach ma ono ponad 450-letnie tradycje i stało się ważnym elementem kultury narodowej. Znanym ośrodkiem wytwarzania koronek, przede wszystkim ludowych, jest właśnie Vamberk. To tu w 1889 roku otwarto, pierwszą w Czechach, zawodową szkołę koronkarską. Zaś w 1929 r. Muzeum Koronek.

{gallery}22841{/gallery}
W 1946 roku, zgodnie wymogami nowego ustroju, powstała spółdzielnia Vamberecka krajka. Wykonywane w niej prace wystawiane były, z sukcesami, na Wystawach Światowych poczynając od Brukseli w 1958 r. oraz w Montrealu w 1967 r. A także na międzynarodowych Biennale koronek, poczynając od 1983 r. w Brukseli. Były i są to tak wspaniałe prace, że od połowy XX wieku używane jest określenie „Czeska szkoła koronkarstwa". Można je oglądać w tutejszym muzeum, bo najlepsze zostały zachowane. Przy czym w prezentacji ich rozwoju, od początku XVIII w. Muzeum jest oddziałem Muzeum i galerii Gór Orlickich w Rychnově nad Kněžou.

Arcydzieła wykonane z nici
Mieści się w dwupiętrowym domu, na parterze którego jest sklep, oczywiście z pamiątkami, w tym koronkami oraz koronkarska pracownia. Ekspozycja jest ogromna i zachwycająca nawet takich laików w tej dziedzinie jak ja. Zrobione przeze mnie zdjęcia nie są w stanie oddać piękna poszczególnych kołnierzyków, falbanek i innych elementów dekoracyjnych spódnic, bluzek i sukni. A także serwetek na stoły, pokrycia damskich torebek, koronkowych sukni, kapeluszy oraz wspaniałych kompozycji o dużych rozmiarach. Szczególną uwagę zwraca „Ptak" o rozmiarach 150 x 350 cm, wykonany z kilkubarwnych nici przez Milcę Eremiášovą w latach 1981-82.
Podobnie „Słowackie wesele", 146 x 138 cm, dzieło, z 1956 r., Blanki Hanušovej, wystawiane na EXPO w Brukseli w 1958 r. Czy „Pochód królowych", 350 x 130 cm, praca Bohumili Gruškovskiej, też z 1956 r., wystawiona 2 lata później w Brukseli. Oczy trudno oderwać od sukni, a ściślej koronkowej narzuty na suknię, ozdobionej srebrną klamrą i 350 czeskimi granatami, wykonanej na EXPO w 1967 r. w Montrealu przez Evę Fialovą, przy współpracy Zdeny Bauerovej. To tylko najznakomitsze przykłady, Ale muszę do nich dodać jeszcze przynajmniej kilka, które szczególnie zwróciły moją uwagę.

Warto tu przyjechać!

Drugą suknię, dzieło również Evy Fialovej z 1966 r. Suknię koktajlową przygotowaną „na Montreal" w 1966 r. przez Vlastę Šolcovą. Damski kapelusz i torebkę wykonane w tutejszej spółdzielni w 1957 r. Przepiękną długą koronkową suknię – dzieło, z około 1955 roku, Anny Kuncove. Kilka delikatnych kompozycji o rozmiarach 430 x 40 cm Emilii Paličkowej przygotowanych na brukselskie Expo. Czy niewielką rozmiarami, tylko 26 x 11 cm, ale przepiękną „Madonnę z Frydku", z Dzieciątkiem. Po muzeum oprowadza przewodniczka, ale ekspozycję można też oglądać samodzielnie. Eksponaty są za szkłem, w gablotach.
Piękną pamiątką z muzeum jest 60-stronicowy album z tekstami w języku angielskim, wydany z dofinansowaniem unijnym. Znajdują się w nim reprodukcje ponad stu muzealnych eksponatów, w ogromnej większości wydrukowanych na czarnym tle, co wspaniale uwypukla piękno i detale bamberskich koronek. Podczas zwiedzana można też z bliska przyglądać się pracy koronkarek. Muzeum organizuje również wystawy tematyczne, a w Vamberku odbywają się Święta Koronki i Międzynarodowe Spotkania Koronczarek. Będąc w pobliżu, lub chociażby gdzieś w okolicach Kudowy Zdroju, do której jest stąd nieco ponad 30 km, naprawdę warto tu przyjechać!

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.