Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/23343.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/23343
A+ A A-

Kościelne skarby Ołomuńca (1)

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Czechy
Wyróżniony Kościelne skarby Ołomuńca (1) Fot.: Cezary Rudziński

Na północno-wschodnim krańcu historycznej części Ołomuńca, przez kilka stuleci stolicy Moraw, znajduje się Wzgórze św. Wacława. To tu, ponad tysiąc lat temu zaczęły się dzieje tego stutysięcznego dziś miasta, uważanego za najpiękniejsze, po Pradze, w całym kraju. Swoje Millenium będzie ono obchodzić za nieco ponad rok, gdyż pierwsza pisana wzmianka o nim pochodzi z 1017 roku. Ale skoro już o nim wówczas wspomniano, musiało przecież – ściślej gród – powstać wcześniej. Dominantą tego niewysokiego wzgórza jest katedra p.w. św. Wacława.

Wspomnę, bo wiąże się on również z Polską, że ten czeski książę z dynastii Przemyślidów urodzony około roku 907, zabity został, po sporze z bratem Bolesławem, przez jego rycerzy w kościele w Starym Bolesławcu 28 września 935 (lub 929 – w źródłach występują obie te daty) roku. Wacław I szerzył w Czechach chrześcijaństwo zachodnie (wcześniej, w II połowie IX w. Apostołowie Słowian św. św. Cyryl i Metody chrystianizowali Księstwo Wielkomorawskie w liturgii słowiańskiej) i po śmierci uznany został męczennikiem oraz świętym.

Katedra św. Wacława

W roku 1436 biskup krakowski, kardynał Zbigniew Oleśnicki ustanowił go jednym z czterech głównych patronów Królestwa Polskiego. Ołomuniecka katedra o trzech wieżach, z których trzecia, tylna, (dwie wznoszą się obok i nad fasadą świątyni) ma wysokość 100,65 m i jest najwyższą na Morawach. Ma, oczywiście, bogatą przeszłość. Pierwsza świątynia na tym wzgórzu z początkowo drewnianym grodem, nie zachowała się. Katedrę – pierwotnie kamienną romańską bazylikę – wybudował, lub dokończył budowę w 1131 roku i wówczas ją poświecił, biskup Jindřch Dzik. Po pożarach w XIII i XIV wiekach została ona odbudowana, już w stylu gotyckim, jako trójnawowa świątynia halowa.


{gallery}23343{/gallery}
Później dobudowano do niej po południowej, czyli prawej stronie licząc od frontu, renesansową kaplicę św. Stanisława. Mamy więc kolejny związek tego miejsca z Polską – wezwanie naszego świętego Stanisława ze Szczepanowa. Prezbiterium katedry pochodzi z XVII w. i znajduje się pod nim dwupoziomowa krypta. Na poziomie dolnym są trumny ołomunieckich biskupów, górny służy jako przestrzeń wystawiennicza. W latach 1883-1891 katedra przeszła przebudowę neogotycką według projektu Gustawa Meretty. Uwagę przyciągają zwłaszcza posągi i ornamentyka fasady.

Św. Jan Sarkander i Jan Paweł II

Wewnątrz zaś gotyckie sklepienia nawy głównej i bocznych oraz ołtarz główny z dominującym kamiennym krucyfiksem i poniżej figurami czterech świętych. Ponadto również gotycka, a raczej neogotycka, ambona i barokowe ołtarze w nawach bocznych. W jednym z nich stoi relikwiarz ze szczątkami Jana Sarkandra, księdza – męczennika kanonizowanego w Ołomuńcu przez papieża Jana Pawła II w maju 1995 roku. Katedra wzniesiona została częściowo na terenie niegdyś potężnego ołomunieckiego zamku Przemyślidów. Po raz pierwszy w źródłach pisanych wspomnianego w 1055 roku.
To w nim zamordowano w 1306 roku ostatniego władcę z ołomunieckiej gałęzi tego rodu, Wacława III. Króla Węgier, Chorwacji i Czech oraz nie koronowanego króla Polski (1305-1306). Zamek przebudowywany i zabudowywany był kilkakrotnie. Z jego dawnego zespołu zachowała się Okrągła Wieża i część innych budynków zamkowych. Od strony północno – wschodniej zaś kamienne mury z oknami romańskiego pałacu biskupiego. Do katedry przylega kaplica św. Anny, w której w przeszłości wybierano biskupów. Na ścianie świątyni znajduje się tablica przypominająca, że 21 maja 1995 r. odwiedził ją Jan Paweł II.

Muzeum Archidiecezjalne

W dawnym domu proboszcza tutejszej kapituły przez kilka tygodni 1767 roku mieszkał młody Wolfgang Amadeusz Mozart i tu skomponował symfonię Nr 6 F-dur, o czym przypomina tablica pamiątkowa z brązową podobizną kompozytora na ścianie budynku. W dawnym Domu Kapituły mieści się obecnie Muzeum Archidiecezjalne. Powstało ono w roku 1997 jako filia ołomunieckiego Muzeum Sztuki, a zarazem jako pierwsze w kraju o tematyce religijnej. Na jego potrzeby sukcesywnie adaptowano północną część dawnego zamku. Główna część muzeum mieści się w byłej rezydencji dziekanów ołomunieckiej Kapituły.
Reszta, stanowiąca obecnie jedną całość, w innych budowlach jakie wzniesiono obok w ciągu wieków, od średniowiecza po XIX-ty. Najstarsza część tego zespołu – dawny pałac biskupów ołomunieckich – datowana jest na lata 1139-1141. Ten romański pałac wzbogacono po pożarze w XIII w. o gotyckie krużganki otaczające wewnętrzne patio. W muzeum tym oglądać można wspaniałe skarby – dzieła sztuki sakralnej, sprzęty liturgiczne, a nawet – znajduje się ona w pierwszej sali zaraz po wejściu, przepiękną i wspaniale zachowaną złoconą karetę biskupa Ferdynanda Juliusza Troyera z XVIII w.

Warszawa