Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/23989.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/23989
updated 1:18 PM CEST, Oct 18, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Nowomiejski zamek: Spełniony sen fabrykantów Bartoňov

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Czechy
Wyróżniony Nowomiejski zamek: Spełniony sen fabrykantów Bartoňov Fot.: Cezary Rudziński

Wśród niemal trzydziestu zabytków oraz ciekawych obiektów i miejsc w Nowym Mieście nad Metują (Nové Město nad Metuji) w północnych Czechach, o których niedawno pisałem, niewątpliwie Numerem Jeden jest tutejszy Zamek Pernštejnów.

Nie tylko ze względu na fakt, że stanowi atrakcyjną dominantę miasta zbudowanego na skale w zakolu rzeki oraz jego dzieje, ale również najnowsze losy. Zwłaszcza niezwykłą przebudowę, szczególnie wnętrz, dokonaną w latach 1909-1913 przez wybitnego architekta i jeszcze bardziej sławnych czeskich artystów malarzy.

Nagroda za dokonaną zbrodnię

Pierwotnie gotycka twierdza wzniesiona równocześnie z miastem na początku XVI wieku, przebudowana została w połowie tegoż wieku na zamek w stylu renesansowym. Wówczas był ona siedzibą rodu Pernštejnów i taka nazwa do niego przylgnęła. Chociaż aktualni od ponad stu lat właściciele lansują go, także w folderze w języku polskim, jako siedzibę rodu Bartoň z Dobenina. Ale o tym niżej. Po Pernštejnach zamek i miasto należały, od 1548 roku, do Štubenbergów, a następnie Albrechta von Wallensteina (1583-1634). Czeskiego pochodzenia wodza i polityka okresu wojny trzydziestoletniej.
To za udział w zabójstwie jego oraz innych przedstawicieli czeskiej szlachty oskarżanej o spisek przeciwko cesarzowi, zamek, miasto i włości otrzymał Walter Lesli (1607-1667) określany w źródłach czeskich jako „szkocki wachmistrz". Był on postacią bardzo ciekawą, chociaż nie tu miejsce, aby o nim pisać szerzej. Szkot, syn Williama Lesli, 10. barona Balquhain, początkowo rzeczywiście zwykły żołnierz a następnie wachmistrz, dosłużył się u cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Ferdynanda II Habsburga stopnia feldmarszałka, otrzymał też tytuł hrabiego.

Dwie znaczące przebudowy

Na jego polecenie zamek nowomiejski przebudowany został w latach 1655-1661, według projektu Carla Lurago w stylu baroku. Od początku stanowił on ważny element obronny miasta i wchodził w system jego murów i umocnień. Z wysoką wieżą nazywaną Maselnicą (Máselnice), gdyż przypomina kształtem dawne urządzenie do wyrabiania masła. Równocześnie oddzielony był od miasta, i tak pozostało do naszych czasów, fosą, murami i mostem.

{gallery}23989{/gallery}

Na terenie zamku, wejście do którego znajduje się kilkadziesiąt metrów od południowo-wschodniego narożnika rynku, jest też piękny ogród i tarasy.
Współczesny nam wygląd zarówno zewnętrzny, jak i wnętrz nowomiejski zamek otrzymał sto lat temu. Na początku XX wieku kupili go bowiem dwaj bracia, zamożni fabrykanci tekstyliów. Posiadanie „rodowej siedziby" w którą zamierzali, i dokonali tego, przekształcić dawne szlacheckie i hrabiowskie gniazdo, było spełnieniem marzeń oraz aspiracji Jozefa i Cyrila Bartoňov. I postanowili go przebudować. W latach 1909-1913 dokonał tego, na ich zlecenie, wybitny słowacki architekt tamtych czasów, Dušan Jurkowi (1868-1947).

Od gotyku i renesansu po secesję, kubizm i Art déco

Wnętrza zdobili zaś znakomici artyści malarze, rzeźbiarz i wykonawcy sztukaterii, m.in. Pavel Janák, Franiek Kysela, Max Švabinský, Josef Václav Myslbek, Jan Štursa i inni.
Przedsmak tego, jak zmodernizowali wnętrza, łącząc lub pozostawiając w sąsiadujących ze sobą salach i miejscach gotyk, renesans, barok, ale także, a może przede wszystkim secesję, kubizm, art deco i funkcjonalizm, daje już przestrzeń przed zamkiem. W okolicach fosy i mostu nad nią do bramy głównej, stanęło pięć kamiennych rzeźb karłów – krasnali.
Są to dzieła sławnego artysty Matthiasa Bernarda Brauna (1684-1738), autora m.in. znakomitej galerii wielkich, kamiennych, barokowych posągów w Kuksie, wykonanych na zlecenie właściciela tamtejszego pałacu, szpitala i ogrodów, hr. Franza Antona Šporka (Sporcka), o których niedawno pisałem na naszych łamach. Wykonane około roku 1720 dla Benátek (Wenecji) nad Jizerą, zostały przeniesione do zamku w Nowym Mieście n/Metują w roku 1913. Do zamkowej bramy docieramy już grubo po godzinach jego otwarcia.

Narodowy zabytek kultury

Przewodniczka czeka jednak na nas. Jest to bowiem prywatne muzeum zamkowe. Kompleks upaństwowiony w 1948 roku przez komunistyczne władze Czechosłowacji, zwrócony został spadkobiercom dawnych właścicieli po przemianach ustrojowych w Czechach w roku 1992. Wraz z zachowanym wyposażeniem, meblami, dziełami sztuki, przedmiotami rzemiosła artystycznego i niezliczonymi, bardzo ciekawymi bibelotami. Pozostając obiektem wpisanym do państwowego rejestru zabytków – w 2008 roku ogłoszono go Narodowym Zabytkiem Kultury – stał się ogólnodostępny.
A prywatni właściciele dbają o jego promocję i frekwencję. W czym, oczywiście, pomóc mogą zagraniczni dziennikarze, zwłaszcza z odległej o kilkanaście kilometrów Polski. Dla turystów polskich przygotowano nawet ładny, wielobarwny folder w naszym języku. Z propozycjami zwiedzania zabytku trasą okrężną „Wnętrza zamku" lub interaktywną „Od strychu po piwnicę". I, już bez przewodnika, indywidualnie, ogrody z tarasami oraz drewnianym mostem, wypełnione posagami i roślinnością.

Nie tylko zwiedzanie, ale i noclegi, wesela, pikniki...

Zamek można nie tylko zwiedzać, ale również nocować w nim wynajmując przez cały rok pokoje. Lub organizując w jego, oczywiście niektórych, reprezentacyjnych wnętrzach śluby i wesela. Przy czym śluby kościelne w zamkowej kaplicy, zaś cywilne w jednej z sal lub zamkowym ogrodzie. A w tym ostatnim również spędzając, od maja do września, na piknikach z piknikowymi koszkami dla dwu osób. Zwiedzanie zamku z przewodnikiem jest prawdziwą podróżą w czasie i przez epoki oraz style sztuki.
Na mnie szczególe wrażenie robią secesyjne malowidła ścienne i stiuki wykonane przez artystów, których twórczość znam z innych muzeów, galerii i miejsc. Niesamowita wręcz jest sala z łukowatymi sklepieniami zamalowanymi, podobnie jak jej ściany, niemal co do ostatniego centymetra kwadratowego. Z przysadzisty, ażurowym i wielobarwnym piecem z ceramicznych kafli. I meblami z tej samej epoki. Czy inna, też duża z sufitami pokrytymi barokowymi malowidłami i stiukami.

Przykuwające uwagę wnętrza

Sale i pokoje w których wiszą zabytkowe gobeliny, portrety i obrazy, bogate kolekcje ceramiki. Lub – to oczywiście znowu w innym miejscu – wystawiona kolekcja cynowych talerzy, dzbanów i pucharów. Podobnie porcelany stołowej i innej ceramiki. Sypialnia z ogromnym łożem i baldachimem, gabinety robocze i pokoje gościnne, wypełnione dziełami sztuki oraz porożami upolowanych zwierząt zamkowe korytarze. Rzeźby w marmurze i brązie, stare zegary, lichtarze, porcelanowe figurki o tematyce religijnej i świeckiej.
Półowalna kaplica zamkowa, którą oglądamy z poziomu jej podłogi oraz z góry, z balkonu. Niemal o każdym nie tylko pomieszczeniu, ale znajdującym się w nim meblu, obrazie, malowidle ściennym, rzeźbie, posążku, ceramice czy setkach innych przedmiotów przewodniczka ma do powiedzenia coś ciekawego. To kolejny przykład świetnej prezentacji atrakcji zamku czy pałacu, zwróconego w ostatnim ćwierćwieczu spadkobiercom dawnych właścicieli. Naprawdę warto tu przyjechać i obejrzeć zamek oraz jego niezwykłe wnętrza, bez precedensu w Czechach, czy zamkowy ogród. Zwłaszcza, że z Polski jest tu bardzo blisko.

Autor uczestniczył w międzynarodowej podróży studyjnej dla dziennikarzy (Press Trip) zorganizowanej przez Czeską Narodową Organizację Turystyczną Czech Tourism w Pradze.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.