Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/24667.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/24667
updated 11:59 AM CET, Dec 18, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Soos: Bagienny rezerwat z księżycowymi krajobrazami

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Czechy
Wyróżniony Soos: Bagienny rezerwat z księżycowymi krajobrazami Fot. Cezary Rudziński

Krajobraz tych moczarów jest rzeczywiście księżycowy, chociaż znajduje się w nim również trochę roślinności. Na pierwszy rzut oka mało atrakcyjny, rezerwat Soos odległy o 6 km od najmniejszego z trzech słynnych uzdrowisk w zachodnich Czechach, Franciszkowych Łaźni (Františkovy Lázně), jest jednym z najcenniejszych pod względem przyrodniczym terenem w kraju naszych południowych sąsiadów.

Z niewielkimi zimnymi bagiennymi wulkanami, chociaż nazwa ta nie jest naukowo prawidłowa, w miejscach wydobywania się przez błoto dwutlenku węgla CO2 oraz wypływania wód mineralnych.

Moczary Kotliny Sooskiej

Niezbyt zrozumiała dla obcych nazwa tego rezerwatu przyrody – Soos, to słowo w niemiecko-chebskim dialekcie egerlandskim (niemiecka nazwa pobliskiego miasta powiatowego Cheb, to Eger), oznaczające moczary. Dodam, że jest to pogranicze czesko-niemieckie, zgermanizowane w przeszłości. Rezerwat ten, o powierzchni 221 hektarów, utworzono w 1964 r. w centralnym punkcie Niecki Chebskiej – Kotlinie Sooskiej. Zawiera ona – według informacji, jaką przeczytałem na jednej z tablic przy ścieżce dydaktycznej prowadzącej przez te mokradła – 2 miliony m³ torfu i torfowisk oraz około 200 tys. m³ krzemów.
Tworzących niezwykłą europejską rzadkość, tarczę okrzemkową. Powstała ona w rezultacie bezodpływowości tego terenu. Wspomniana kotlina pojawiła się w geologicznej przeszłości w rezultacie podniesienia się okolicznego terenu o długości 2200 i szerokości 1800 m. Z opadających na dno powstałego w ten sposób jeziorka roślin utworzyła się warstwa torfu o grubości do 6 m. Natomiast z krzemów pochodzących z glonów rosnących na dnie jeziora warstwa okrzemkowa gruba do 7,5, m. Nie bez znaczenia dla aktualnego kształtu powierzchni tego rezerwatu było wydobywanie w tym miejscu w XIX w. torfu i dolomitu. Co powodowało jej obniżanie się. Dolomit wykorzystywano w budownictwie.

Mofety – bagienne wulkany

Natomiast torf najpierw na cele opałowe, a następnie lecznicze, jako borowinę w pobliskim uzdrowisku. Obecnie teren ten znajduje się na wysokości od 432 do 440 m n.p.m. i rzeczywiście przypomina krajobraz księżycowy. Wspomniana ścieżka dydaktyczna o długości blisko 2 km, z czego 1200 m po drewnianych pomostach, gdyż inaczej ta bagienno-błotna trasa byłaby nie do pokonania, prowadzi przez fragment rezerwatu. Widać z niej z bliska zarówno unikalne mofety, jak i wydostające się na powierzchnię źródła wód mineralnych oraz ubogą, ale ciekawą roślinność i faunę.

{gallery}24667{/gallery}
Mofety, to otwory w bagnie i błocie, z których wydobywają się chłodne, o temperaturze poniżej 100º C wyziewy wulkaniczne, przede wszystkim suchego dwutlenku węgla. Tworzą one niewielkie kratery miniwulkanów o szerokości od 10 do 80 cm i podobnej głębokości. Większość z nich ma podłoże krzemionkowe, lub znajduje się na skraju tzw. tarczy okrzemkowej. W najciekawszych miejscach trasy dydaktycznej stoją tablice z opisami w językach czeskim i niemieckim, co można w nich zobaczyć. W jednych są to skupiska białych kryształów soli glauberskiej, w innych czerwonych tlenków żelaza lub żółte i zielonkawe siarczanów.

Źródła wód mineralnych i bogata fauna

A także mofety oraz źródła wód mineralnych. Roślinność tych bagnisk i mokradeł jest uboga. Ale w tym regionie Europy unikalna, gdyż taka jaka rośnie na wybrzeżach morskich lub innych terenach zasolonych. Głównie są to różne gatunki mchu, traw i sitowia podlegające ochronie. Zaskakująco bogata, chociaż jej okazy trudne do zobaczenia w trakcie zwiedzania, jest tutejsza fauna. Badacze doliczyli się blisko 150 gatunków ptaków, prawie 300 motyli i ponad 70 chrząszczy. Na terenie rezerwatu Soos bije około 200 źródeł wody mineralnej.
Przy dwu, specjalnie oznaczonych i opisanych na tablicach – w sumie na całej trasie jest ich blisko 10, przewodnicy grup zatrzymują się aby dodatkowo o nich opowiedzieć. Pierwszym z nich jest Źródło Cesarskie (Cisařský pramen). Bije z niego chłodna woda o temperaturze - w zależności od pory roku - od 14 do 18º C. Tak niska, gdyż gorąca woda z jej głębokich pokładów termalnych miesza się z zimnymi warstwami podpowierzchniowymi. Jest to zresztą najcieplejsze tutaj źródło o smacznej, nadającej się do picia wodzie. Jest ona średnio zmineralizowana, ma podwyższoną zawartość siarczanów żelaza, węglanu sodu oraz chlorków.

Dinozaury w „Historii Ziemi"

Obrzydliwa – podobno, bo nie próbowałem, gdyż sam widok pieniącej się brunatnej mazi odrzuca – jest woda w źródle Wiera (Pramen Věra). Z dużą ilością humusu i silnie zanieczyszczona wodą bagienną. Park geologiczny ze ścieżką dydaktyczną stanowi najważniejszą, ale tylko jedną część tutejszego Narodowego Rezerwatu będącego oddziałem Muzeum Miejskiego we Franciszkowych Łaźniach. Jest w nim również niewielkie ZOO ze stacją ratowania ptaków i zwierząt, a także Muzeum Przyrodnicze z ekspozycją ornitologiczną.
Uwagę zwiedzających przyciąga jednak przede wszystkim druga najpopularniejsza część rezerwatu, ekspozycja Historii Ziemi znajdująca się w budynku głównym obok kasy. Z głównymi „hitami" – rekonstrukcją dinozaurów i innych prehistorycznych zwierząt oraz ptaków. A także człowieka pierwotnego. Obejrzeć można w niej również fragmenty skał ze znajdującymi się w nich skamieniałymi rybami. I sporo dowiedzieć się jak wyglądała nasza planeta i życie na niej przed milionami i setkami tysięcy lat, oglądając eksponaty w gablotach i czytając ich opisy.

Autor uczestniczył w międzynarodowym wyjeździe prasowym zorganizowanym przez warszawskie przedstawicielstwo Czech Tourism i kraj karlowarski.

Warszawa