updated 11:48 AM CEST, Aug 16, 2018
Na żywo:
A+ A A-

Szwajcaria: Lucerna. Na Starym i w Małym Mieście

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Europa
Wyróżniony Szwajcaria: Lucerna. Na Starym i w Małym Mieście Fot.: Cezary Rudziński

Tak wyglądała Lucerna w przeszłości, mówi przewodniczka pokazując reprodukcję starego sztychu miasta widzianego z lotu ptaka, z zaznaczonymi na ceglasto średniowiecznymi murami obronnymi, basztami, bramami i mostami. Obejmują one widoczny z miejsca na którym stoimy, po południowej stronie zachodniej części Jeziora Czterech Kantonów – Vierwaldstätter See, tuż przy jego ujściu do kanału i rzeki Reuss, większy obszar Altstadt – Starego Miasta. I mniejszy, z którego rozpoczynamy zwiedzanie tutejszej Starówki, Kleinstadt – Małego Miasta.
Bo obie te części połączone mostami, stanowią historyczny rdzeń Lucerny.

Miasta, współcześnie nieco ponad 60-tysięcznej stolicy kantonu, które rozwinęło się z osady założonej w VIII w. przy klasztorze benedyktynów. Chociaż swoją historię liczy ono dopiero od 1178 r., gdy przeniesiono do niego parafię z Sankt Leodegar. W średniowieczu rozwijało się, i stawało coraz zamożniejszym, szybko wraz z otwarciem drogi Świętego Gotharda. Będąc od około 1220 roku, ważnym miejscem tranzytowym, a więc i handlowym, między Flandrią i Italią.

Co zostało ze średniowiecznych fortyfikacji?

To wtedy zaczęto wznosić pierwsze umocnienia miejskie. Doskonale widać je, chociaż już późniejsze, gdy otoczyły całą ówczesną Lucernę, na pokazywanym nam sztychu. Z dawnych fortyfikacji do naszych czasów zachowały się tylko ich fragmenty. Kilka baszt i wież oraz odcinki murów obronnych. Ale również oba zabytkowe mosty. Za plecami naszej przewodniczki widzimy sławny Kapellbrücke – Most Klasztorny, 200-metrowej długości, wzniesiony w 1333 roku, najstarszy drewniany w Europie, kryty spadzistym dachem. Odbudowany po pożarze w 1993 r. Ma on niezwykły kształt.
Nie łączy obu brzegów w linii prostej, lecz ukośnie, łamańcem. Dostosowany został bowiem do warunków, jakie stwarzało bagienne podłoże tej części jeziora. W jego wodzie, bliżej południowego brzegu, stoi i przylega do mostu kamienna wieża zbudowana na planie ośmioboku, ze spadzistym, ceglanym dachem. Jest ona również fragmentem średniowiecznych fortyfikacji widocznych na pokazywanym przez przewodniczkę sztychu. To Wasser Turm – Wieża Wodna z około 1300 roku. W przeszłości archiwum oraz więzienie z salą tortur. Most Klasztorny jest wewnątrz niezwykle ozdobiony.

Malowidła pod stropami mostów

W wiązaniach jego dachu znajduje się około 100 trójkątnych, dostosowanych kształtem do belek dachowych, replik obrazów z początku XVII w. Przedstawiają one sceny z dziejów miasta i Szwajcarii oraz życia patronów Lucerny: św. św. Leodegara i Maurycego. Na wschód od Mostu Klasztornego stoi współczesny most drogowy, Seebrücke – Jeziorny, przez który odbywa się ruch kołowy między obiema częściami miasta. Stojące przy północnym nabrzeżu kamienice i hotele z wyłaniającą się ponad nimi wieżą Starego Ratusza z pierwszych lat XVII w. są o tej porze znakomicie oświetlone.


Ale zanim przejdziemy do Starego Miasta, obejrzymy najciekawsze fragmenty Małego. Obie te części Starówki łączą także dwa współczesne mosty dla pieszych i rowerzystów: Ratuszowy – Rathausbrücke i Reussbrücke – przez rzekę Reuss, w miejscu jej wypływania z jeziora. A jakieś 150 m dalej na zachód stoi drugi historyczny, z 1408 r., drewniany Most Młyński – Spreuerbrücke. Też identycznie zadaszony oraz ozdobiony kilkudziesięcioma trójkątnymi obrazami przedstawiającymi sceny z ludźmi oraz śmiercią w postaci kościotrupa. Z odwiecznym Memento Mori – pamiętaj o nieuchronnej śmierci.

Franciszkanie i jezuici

Pośrodku tego mostu, po jego wschodniej stronie, znajduje się kaplica z drewnianą, polichromowaną rzeźbą Madonny z Dzieciątkiem. Małe Miasto, chociaż stanowi mniejszą część lucerneńskiej Starówki, również bogate jest w zabytki i ciekawe miejsca oraz obiekty. Spośród czterech najstarszych i najbardziej wartych zobaczenia kościołów miasta, dwa znajdują się na tym brzegu jeziora i rzeki. Kościół franciszkanów zbudowany w XIII w. i wielokrotnie przebudowywany, jest najstarszą zachowaną świątynią w Lucernie.
Natomiast wzniesiony w latach 1666-1677 r. niemal na samym brzegu kościół jezuitów był pierwszym w Szwajcarii zbudowanym w stylu określanym tu jako jezuicki. Po wieloletniej renowacji dachu i fasady, obecnie trwa odnawianie w nim malowideł ściennych i stropowych, kaplic, okien oraz konserwacja ołtarzy i ambony. Prace rozpoczęły się w styczniu 2016 r. i zgodnie z informacją na zewnątrz o jej zakresie i wykonawcach, świątynia ma zostać ponownie otwarta już na Boże Narodzenie. Byłem w tym kościele przed trzema laty, obfotografowałem jego wnętrza i nie rzuciła mi się wówczas w oczy konieczność jego rewaloryzacji.

Rewaloryzacja Małego Miasta

Systematyczna troska o zachowanie w dobrym stanie dziedzictwa przeszłości, to jednak dobra cecha Szwajcarów. A jej efekty widać na znakomicie odnowionym frontonie jezuitów. Przy czym informowanie społeczeństwa o tym, co, kiedy i kto to robi, jest tu powszechne. Na kilku długich banerach oraz tablicach informacyjnych które stoją w pobliżu czytam, że w październiku 2016 r. rozpoczęła się kompleksowa rewaloryzacja Małego Miasta. Potrwa ona do lata 2018 roku i obejmuje: 15 hoteli i placówek gastronomicznych, 35 sklepów, 14 zakładów rzemieślniczych, biur i urzędów.
Z ich lokalizacją na planie tej części miasta. Prace, oczywiście, już trwają, widać je w kilku miejscach. W tej części Starówki jest sporo do zobaczenia. M.in. Dom Sonnenbergów, od 1839 r. Gmach Korporacyjny (Korporationsgebäude), od 1964 r. prawnie chroniony zabytek. Zbudował go w latach 1670-1673 na siedzibę rodową miejscowy patrycjusz, Heinrich von Sonnenberg, kapitan w służbie francuskiej. Wewnątrz zachowało się wyposażenie z epoki: pokoje z kasetowymi sufitami, gabinet ze sztukaturkami, sala świąteczna z wielobarwnymi marmurowymi posadzkami itp.

Pałace i stary arsenał

W latach 1842 i 1895 już nowi właściciele ozdobili budynek z zewnątrz kolejnymi sztukaturkami. Obecnie również już zabytkowymi. Budynek ten sąsiaduje z Pałacem Rycerskim (Ritterische Palast) z 1556 roku, zbudowanym w stylu renesansu florenckiego. Od 1804 r. mieści się w nim siedziba parlamentu kantonu, nazywany jest więc również Pałacem Rządowym (Regierunsgeäude). Ale o nim napiszę osobno, gdyż na najwyższym piętrze jego krużganków wychodzących na wewnętrzny, kryty dachem dziedziniec, znajduje się słynny cykl barokowych obrazów Jakoba von Wila z początku XVII w. – Totentanz – Taniec Śmierci.
Cennym zabytkiem z rodowodem od XV wieku jest również Stary Arsenał (Altes Zeughaus). Zbudowany został przy Moście Młyńskim. Początkowo drewniany, zastąpiony w latach 1547-1548 kamiennym. Obecny wygląd w stylu późnogotyckiego magazynu otrzymał w latach 1567-1569. I aż do roku 1983 służył jako arsenał. Współcześnie jest siedzibą Muzeum Historycznego. Przez jego podcienia wchodzi się na most. W przeszłości – po raz pierwszy wspomnianą w źródłach w 1297 r. – sąsiadował z Bramą Bazylejską (Niedertor), wyjazdową w kierunku Bazylei. A także placówką celną.

Malowidła na fasadach domów

Stała tam również Wieża Żydowska (Judentor) oraz mury miejskie, rozebrane w latach 1856-1858. Obecnie znajduje się w tym miejscu niewielki skwerek nad samą rzeką, z pięknym widokiem na średniowieczne wieże i fragmenty murów obronnych na przeciwległym, północnym brzegu. Na nim znajduje się większa część Altstadt – Starówki. Ze starymi domami patrycjuszy i bogatych mieszczan przy placach: Młynów (Mühlenplatz), Łabędzim (Schwanenplatz), Jelenim (Hirschenplatz), targach: Wina (Weinmarkt) i Zbożowym (Kornmarkt). A także ulicach i uliczkach.
Kilkupiętrowe fasady wielu domów pokryte są malowidłami. Zarówno starymi, jak i nawiązującymi do nich współczesnymi. Niemal w każdej uliczce czy zaułku spotyka się coś ciekawego, wartego zobaczenia. Z budowli, poza wspomnianymi domami, zwłaszcza Stary Ratusz, który w przeszłości był składem zboża. Kolumny i figury na nich. A także kościół p.w. Św. Piotra (St-Peterkirche) w pobliżu północnego wyjścia z Kapellbrücke. Nieco zaś dalej, na północno –wschodnim krańcu Starówki, wielki, o długości 9 m, wykuty w 1821 r. w piaskowcowej ścianie, Pomnik Lwa (Löwendenkmal).

Sztuka w świątyniach i muzeach

Przede wszystkim jednak Hofkirche – Kościół św. Leodegara, ufundowany w 735 r., ale przebudowany gruntownie w stylu renesansowym po pożarze w 1633 r. Ale on również zasługuje, chociażby ze względu na piękne ołtarze, na osobną relację, którą zapowiadam wkrótce. Lucerna szczyci się ponadto kilkunastoma muzeami i kolekcjami. Najsłynniejsza z nich, zawierająca ponad 80 dzieł Pabla Picassa na południowym brzegu jeziora. Natomiast ze Starym Ratuszem sąsiaduje Muzeum Picassa posiadające niewielki zbiór sztychów, litografii i ceramiki tego artysty.
Warte zobaczenia jest Muzeum Sztuk Pięknych (Kunstmuseum) w pobliżu dworca kolejowego i jego ciekawe zbiory. Podobnie Kolekcja Rosengart przy Pilatusstrase w Małym Mieście. Zainteresowanym inną tematyką można polecić wspomniane już Muzeum Historyczne w dawnym Arsenale oraz Muzeum Przyrodnicze z ciekawymi zbiorami, także archeologicznymi. Poza centrum miasta zaś Muzeum Transportu (Verkehrshaus) i ewentualnie Muzeum Ryszarda Wagnera.

Autor uczestniczył w wyjeździe prasowym do Szwajcarii zorganizowanym przez Switzerland Tourism, organizacje turystyczne Bazylei i Lucerny oraz linie lotnicze Wizz Air.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.