updated 3:51 PM CEST, May 26, 2018
A+ A A-

Szwajcaria: Sakralna perła Lucerny

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Europa
Wyróżniony Szwajcaria: Sakralna perła Lucerny Fot.: Cezary Rudziński

W panoramie północnego brzegu Jeziora Czterech Kantonów – Vierwaldstättersee w Lucernie, niemal na wprost dworca kolejowego, wyróżniają się dwie, wyjątkowo strzeliste, wręcz szpiczaste wieże kościelne. To zbudowany na niewielkim wzniesieniu Hofkirche – kościół klasztorny i farny p.w. św. Leodegara.

Pierwsza wzniesiona, a zarazem wyjątkowo cenna świątynia w tym mieście. Z prawdziwymi sakralnymi perłami w jego wnętrzach. O bardzo starej, ciekawej historii. W roku 735 południowoniemiecka szlachta założyła w tym miejscu niewielki klasztor pod wezwaniem św. Maurycego (Hl. Mauritius).

Niszczycielski pożar w1633 roku

Lucerna wówczas jeszcze nie istniała, a gdy z czasem wyrosła z przyklasztornej osady, świątynia ta znalazła się poza jej średniowiecznymi murami obronnymi. W 1135 roku klasztor ten stał się parafią podległą opactwu Murbach w Alzacji i otrzymał za patrona św. Leodegara. W ponad półtora wieku później, w 1291 r., opactwo ze względu na problemy finansowe, musiało ją, wraz z należącymi do lucerneńskiej już parafii gruntami i budynkami, sprzedać Habsburgom. W 1332 r. Lucerna wstąpiła do Konfederacji Szwajcarskiej, z czasem – do roku 1332 – odzyskując wszystkie prawa, majątek oraz klasztor i kościół od tego rodu.
Dalsze szczegóły historyczne nie mają w tym przypadku istotnego znaczenia wobec faktu, że w Wielkanoc 1633 roku kościół ten doszczętnie, poza gotyckimi wieżami, spłonął. Zdołano jednak wynieść z ognia sporo wyposażenia świątyni. Zwłaszcza rzeźby z ołtarzy, które są obecnie jego chlubą. Jezuita Jakob Kurrer z Ingolstadtu otrzymał propozycję zbudowania na miejscu ruin nowego kościoła. I wzniósł do roku 1644 obecny, późnorenesansowy. Zachowując jednak dolne części wież i umieszczając między nimi nowy fronton, który stał się symbolem miasta.

Renesansowy portal i ocalałe figury świętych

W lewej, północnej kościelnej wieży ocalała nisza z rzeźbą przedstawiającą Jezusa na Górze Oliwnej, wykonana w 1512 roku z barwionego piaskowca. Na frontonie świątyni znalazły się m.in. figury obu jej patronów: św. św. Maurycego i Leodegara, a także Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz herb Lucerny. Do tego katolickiego kościoła wchodzi się po schodach prowadzących na wzniesienie, na którym on stoi. Zaś do wnętrza przez pięknie rzeźbione w drewnie drzwi osadzone w dekoracyjnym kamiennym portalu. Dookoła świątyni są krużganki z grobami przedstawicieli starych miejskich rodów.


W kościelnym przedsionku stoi sześć figur świętych, z czego pięć uratowanych podczas pożaru z fasady pierwszej świątyni. Św. Klemensa dodano już w trakcie budowy nowego kościoła. Natomiast w jego obszernym wnętrzu jest dziesięć ołtarzy, chór, zabytkowe organy, kamienna chrzcielnica oraz kilka innych wartych zobaczenia detali. Większość z nich wykonał dla nowego kościoła po pożarze starego rzeźbiarz Niklas Geissler oraz jego współpracownicy. Wykorzystując jednak to, co zdołano uratować w trakcie pożaru w 1633 roku. Ołtarz główny z roku 1639 wykonano z czarno – szarego marmuru, zaś jego białe elementy z alabastru.

Nowy ołtarz, zabytkowa chrzcielnica i organy

Obraz w nim, przedstawiający scenę z Góry Oliwnej, jest dziełem rzymskiego malarza Giovanniego Lanfranco. Jest to jedyny, jak czytam w folderze wydanym przez parafię, po tej stronie Alp ołtarz w stylu romańskim i klasycznym barokowym. Przestrzeń przed ołtarzem głównym urządził na nowo w 2001 roku architekt Kurt Sigrist. Wykonał m.in. ołtarz celebracyjny w kształcie sześcianu z czarnego bazaltu. Podest natomiast z czerwonego anhydrytu. Chrzcielnicę o kształcie kielicha wykuł w czarnym marmurze wspomniany Niklas Geissler jako jeden z pierwszych elementów wyposażenia nowego kościoła.
Stała się ona wzorem dla innych chrzcielnic w centralnej Szwajcarii. Natomiast otaczającą ją kratę wykonał miejscowy ślusarz artystyczny Christoph Kaltpach. Wielkie Organy zbudowano dla kościoła w 1648 r. Odnawiano je w XIX i w latach 1972-1977. Posiadają 5949 piszczałek, 84 registry oraz pięć klawiatur i pedałów. Ich urządzenia techniczne są unikatowe na świecie. Największa piszczałka ma 10 m wysokości i waży 383 kg. Zabytkowy jest również chór z rzeźbioną w drewnie kratą z 1643 r. oraz krucyfiksem z XVI w. uratowanym z płomieni podczas pożaru w 1633 r.

Gotycka scena śmierci Marii i Pieta

Wśród pozostałych ołtarzy, szczególnie cenne i piękne są czołowe w obu bocznych nawach. Palmę pierwszeństwa specjaliści przyznali ołtarzowi w nawie lewej, ze sceną Zaśnięcia NMP, tu nazywanego Maria-End-Altar, czyli końca (śmierci) Marii, matki Jezusa. Jest to uratowana z pożaru gotycka prostokątna skrzynia ołtarzowa ze sceną wyrzeźbioną na podstawie sztychu Martina Schongauera. Umierającą Marię otaczają ekspresyjnie przedstawieni apostołowie. Natomiast pozostałe elementy tego ołtarza oraz dwu jego odrębnych części po bokach, to już piękny późny renesans. Nad częścią centralną ołtarza widać piszczałki organów chóru zbudowanych w latach 1842-1844.
Również czołowy ołtarz w prawej nawie stanowi wspaniałe połączenie sztuki gotyckiej i renesansowej. W jego centrum znajduje się uratowana podczas pożaru rzeźba Piety – Marii trzymającej na kolanach ciało ukrzyżowanego syna. Otaczają ją po bokach cztery figury apostołów i mędrców doskonale dopasowane przez tworzącego nową całość artystę. Podobnie jak w nawie lewej, także ten ołtarz składa się jak gdyby z trzech odrębnych części: głównej i dwu bocznych. Również w pozostałych ołtarzach wykorzystano fragmenty ocalałe z pożaru w 1633 roku. Kościół św. Leodegara stoi nieco na uboczu od głównych tras zwiedzania lucerneńskiej Starówki. Ale kto interesuje się starą architekturą i sztuką sakralną, powinien go koniecznie zobaczyć.

Autor uczestniczył w wyjeździe prasowym do Szwajcarii zorganizowanym przez Switzerland Tourism, organizacje turystyczne Bazylei i Lucerny oraz linie lotnicze Wizz Air.

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych przez Wydawnictwo Wasze Podróże oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.