Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/3567.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/3567
updated 4:42 PM CEST, Jun 21, 2018
A+ A A-

Niesamowity Brześć

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Europa
Wyróżniony Brześć i jego historia Fot. Cezary Rudziński Brześć i jego historia

Brześć, od 1944 roku główna, na trasie: Moskwa – Warszawa – Berlin, brama zachodnia najpierw ZSRR, a obecnie Republiki Białoruś, za 8 lat – w 2019 roku, obchodzić będzie tysiąclecie pierwszej o nim wzmianki pisanej.

Ściślej o drewnianym grodzie Berestie słowiańskiego {jumi [*4]}plemienia Deregowicze, które dało początek obecnemu, około 300 – tysięcznemu miastu przemysłowemu i ważnemu węzłowi kolejowemu. W najstarszym jaki posiadam w bibliotece przewodniku – tomie II „Opis starożytnej Polski" Tomasza Święcickiego wydanym w Warszawie w 1828 roku, autor tak je opisuje.„Brześć Litewski, miasto niegdyś ludne przy wbiegu Muchawca do rzeki Bugu, z zamkiem niegdyś obronnym na górze, był tu także pałac Królewski piękny z ogrodami o których pisał już Starowolski, kolegium Jezuickie i inne klasztory i cerkwie zdobiły to miasto, początkowo przez osadę Słowian Polakom podległych założone, w XI. wieku przez Jarosława Xsiążęcia Kijowskiego zdobyte, 1182 r. przez Kazimierza Sprawiedliwego dla Polski odzyskane, który iak świadczą historycy, zamek tu zbudował.Na początku wieku XIII. od Tatarów zburzone i wkrótce przez Litwinów opanowane, przez Xiążąt Ruskich odebrane w tymże wieku, 1319 roku od Gedymina Wielkiego Xsiążęcia Litewskiego wraz z Drohiczynem na Podlasiu i Łuckiem na Wołyniu odzyskane, przez Kazimierza W. do Polski nazad wrócone, na koniec w zamieszkach po jego śmierci przy Litwie pozostało. Maurycy de Saxe w dziełach swoich o sztuce Rycerskiéy, punkt ten za wielce w czasie woyny znaczący, kto w jego posiadaniu utrzymuje się, naznacza". Współczesne źródła, zwłaszcza białoruskie, przedstawiają dzieje tego miasta obszerniej i nieco inaczej. Odnotowując m.in. jego przynależność do Rusi Kijowskiej, tajną naradę w nim w 1409 roku króla Władysława Jagiełły, W. ks. litewskiego Witolda oraz chana krymskiego Dżelalednina, na której opracowano plan wojny z Krzyżakami, wydrukowanie w miejscowej drukarni w 1563 r. słynnej Biblii Brzeskiej oraz sobór w 1596 roku na którym ogłoszono Unię Brzeską – zjednoczenie cerkwi prawosławnej i kościoła katolickiego. Tamten Brześć jednak już nie istnieje. W 1830 roku bowiem, rozwścieczony polskim Powstaniem Listopadowym, car Rosji Mikołaj I wydał rozkaz zburzenia miasta i wybudowania na jego, znakomitym ze strategicznego punktu widzenia obszarze, potężnej Twierdzy Brzeskiej. Powstała ona na czterech wyspach na początku lat 40-tych XIX w, a miasto zostało, w 1842 roku, przeniesione o 3 km na wschód. Twierdza ta podczas I wojny światowej zajęta była przez wojska cesarskich Niemiec i w znajdującym się w niej Białym Pałacu podpisano w 1918 roku Pokój Brzeski między bolszewicką Rosją i kajzerowskimi Niemcami.

{gallery}3567{/gallery}
Do historii twierdza przeszła jeszcze dwukrotnie w latach II wojny światowej. We wrześniu 1939 roku bohaterska obrona jej przez Wojsko Polskie – m.in. zablokowanie głównej bramy starymi, nie nadającymi się do walki francuskimi czołgami z I wojny światowej – uniemożliwiła hitlerowcom zamknięcie kotła, w którym usiłowali otoczyć polskie jednostki. I w 1941 roku, gdy radziecki garnizon przyjął na siebie pierwsze zmasowane uderzenie niemieckie 22 czerwca i stawiał opór przez kilka dni, a na poszczególnych stanowiskach około miesiąca.
Z militarnego punktu widzenia nie miało to, podobnie jak w przypadku naszego Westerplatte, żadnego znaczenia, gdyż jednostki hitlerowskie omijając twierdzę poszły dalej na Mińsk i Moskwę. ZSRR docenił jednak bohaterstwo tych żołnierzy oraz jego znaczenie moralne i w 1965 roku, z okazji 20-lecia zwycięstwa nad faszyzmem, nadał twierdzy tytuł Bohatera. Zaś w 1971 r. zachowane ruiny twierdzy zamieniono w kompleks memorialny budując monumentalną bramę wejściową oraz gigantycznych rozmiarów pomniki.
Ich zwiedzanie należy do głównych atrakcji turystycznych miasta. Z obiektów zabytkowych na terenie twierdzy są, odkopane przez archeologów i prezentowane w zbudowanym nad nimi pawilonie, drewniane resztki średniowiecznego grodu Berestie, dwie odrestaurowane ostatnio cerkwie, zachowane fragmenty koszar oraz brama zbudowana ze specjalnego gatunku cegły odpornego na ostrzał tak jak kamień. A także ekspozycja broni ciężkiej z lat II wojny światowej.
Przez kilka dziesięcioleci zarówno wydawnictwa poświęcone twierdzy, jak i oprowadzający po niej przewodnicy, pomijali jej bohaterską polską obronę we wrześniu 1939 roku, koncentrując się wyłącznie na obronie radzieckiej w czerwcu 1941 roku. Ostatnio to jednak zmienia się. Mówią o tym, przynajmniej grupom polskim, miejscowi przewodnicy. W najnowszym, wydanym po polsku przez Bielarustourism folderze „Poznaj region brzeski" znalazła się też jednowierszowa wzmianka: „We wrześniu 1939 roku tu, spływając krwią, walczył z faszystami polski garnizon".
Nadal jednak nigdzie w folderach turystycznych nie znalazłem wzmianki, chociaż mówią o tym, gdy się ich zapyta przewodnicy, o haniebnej, wspólnej „defiladzie zwycięstwa nad Polską", oddziałów ówczesnych sojuszników: hitlerowskiego Wehrmachtu i Armii Czerwonej, która odbyła się 22 września 1939 r. na – wówczas – ulicy Unii Lubelskiej przed, zachowanymi dotychczas i pełniącymi analogiczne funkcje, Urzędem Wojewódzkim i Bankiem Polskim. Skoro wspominam przeszłość Brześcia, dodam jeszcze jedno wydarzenie, którego byłem tam przypadkowym naocznym świadkiem.
2 listopada 1961 roku w godzinach wieczornych, czekając na dworcu na pociąg do Moskwy, widziałem usuwanie sprzed stacji pomnika Stalina. Nie widziałem jeszcze wówczas, że dwie doby wcześniej, w nocy z 31 października na 1 listopada, w Moskwie usunięto jego zabalsamowane zwłoki z Mauzoleum Lenina i Stalina ( tak nazywało się ono i miało stosowny napis od 1953 do 1961 roku ) na Placu Czerwonym. W Polsce kpiono sobie później, że komuniści wprowadzili kolejny, najwyższy rodzaj kary partyjnej. Po upomnieniu, naganie i wyrzuceniu z partii, także wyrzucenie z mauzoleum.
Współczesny Brześć, rozciągające się na kilkanaście kilometrów miasto głównie przemysłowe, ma stosunkowo niewiele miejsc i obiektów przyciągających uwagę turystów. Najstarsze zabytki sakralne: cerkwie św. Simeona i św. Mikołaja, Bracka Cerkiew św. Mikołaja, Świątynia Zmartwychwstania Pańskiego oraz kościół p.w. Podniesienia Krzyża – Sanktuarium MB Brzeskiej, to budowle z II połowy XIX w. o typowej dla tamtych czasach architekturze i wyposażeniu wnętrz. Warte jednak odwiedzenia.
Na zobaczenie, zwłaszcza wieczorem, zasługuje też deptak w starej części przeniesionego na nowe miejsce miasta – ulica Sowiecka, zwana „Brzeskim Arbatem", z naftowymi latarniami. Ponadto dwa nowe pomniki: Tysiąclecia Brześcia oraz Ihumena Atanazego Brzeskiego. Miłośnicy kolejnictwa powinni zajrzeć do poświęconego mu muzeum otwartego w 2002 roku. Zgromadzono tam 48 parowozów z lat 30 – 40 – tych nadal na chodzie. Najstarszym eksponatem jest w nim wagon sztabowy z 1915 roku.
Natomiast osobom interesującym się dziełami sztuki i starociami polecam Muzeum Uratowanych Skarbów w którym prezentowane są ikony, obrazy, stara broń, porcelana, wyroby srebrne itp. o wartości zabytkowej, skonfiskowane przy próbach ich przemytu przez brzeskich celników i straż graniczną. Turyści polscy nie powinni pominąć pomnika – popiersia Adama Mickiewicza w jednej z alej centrum. Brześć jest ponadto dobrym punktem wypadowym do białoruskiej części Puszczy Białowieskiej oraz innych ciekawych miejsc i miejscowości w obwodzie brzeskim i poza nim.

{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych przez Wydawnictwo Wasze Podróże oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.