Ostrzeżenie
  • JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/3821.
  • Nie powiodło się załadowanie pliku XML.
Uwaga
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/3821
A+ A A-

Zaosie Adama Mickiewicza

  • Napisane przez Cezary Rudziński
  • Dział: Europa
Wyróżniony Dom, muzeum Adama Mickiewicza w Zaosiu Fot. Cezary Rudziński Dom, muzeum Adama Mickiewicza w Zaosiu

Gdy po raz pierwszy trafiłem do Zaosia latem 1967 toku podczas podróży reporterskiej po Białorusi, na miejscu domniemanego domu rodzinnego Adama Mickiewicza stał wśród rozległych łanów pszenicy tylko samotny obelisk. Dopiero podczas tej podróży dowiedziałem kto go postawił.

Wśród pól stoi niewielkie gospodarstwo. Drewniany dworek z {jumi [*4]}gankiem, bardziej przypominający zamożniejszy chłopski dom niż szlachecką siedzibę. Naprzeciwko niego piętrowy spichlerz kryty strzechą, obok obora i gumno. Jest też, trochę na uboczu, studnia z żurawiem, piwnica oraz nad brzegiem jeziora łaźnia. To Zaosie. Miejsce, w którym 24 grudnia 1798 roku w rodzinie drobnego szlachcica Mikołaja Mickiewicza i jego żony Barbary z Majewskich urodził się największy polski poeta romantyczny, Adam Mickiewicz.
Najprawdopodobniej właśnie tu, chociaż jako miejsce urodzin przyszłego poety wymieniany jest też odległy o kilkadziesiąt kilometrów Nowogródek. Zaosie położone jest kilkanaście kilometrów na północ od Baranowicz i tyleż od drogi szybkiego ruchu Brześć – Mińsk – Moskwa. W pobliżu jeziora Kołdyczewskiego, z którego wypływa rzeka Szczara. Gdy po raz pierwszy trafiłem do Zosia latem 1967 toku podczas podróży reporterskiej po Białorusi, na miejscu domniemanego domu rodzinnego wieszcza stał wśród rozległych łanów pszenicy tylko samotny obelisk.
Brzydki, ale upamiętniający tak ważne dla polskiej literatury i kultury miejsce. Dopiero podczas obecnej podróży dowiedziałem się, że został on postawiony w latach międzywojennych, gdy ogromna, zachodnia część obecnej Białorusi należała do Polski. A następnie przerobiony, m.in. przed dodanie napisów w języku rosyjskim, a może i białoruskim – już nie pamiętam, przez władze radzieckie. I pewno stałby tam nadal, gdyby nie 200 rocznica urodzin poety, traktowanego tu jako wybitnego krajana, uroczyście obchodzona w 1998 roku także na Białorusi.
{gallery}3821{/gallery}
Z tej okazji zrekonstruowano zabudowania dawnego folwarczku Mickiewiczów nie istniejącego już od wielu dziesięcioleci. Opierając się, co ważne, na badaniach archeologicznych, archiwaliach, rysunkach Napoleona Ordy ( 1807 – 1883 ) i Edwarda Pawłowicza ( 1825 – 1909 ) oraz opisach i wspomnieniach ludzi współczesnych poecie. W ten sposób powstało Muzeum – Folwark Mickiewiczów w Zosiu, jako filia Państwowego Muzeum Historii Literatury Białoruskiej.
Jedno z dwu – obok Nowogródka – tego typu w kraju naszych wschodnich sąsiadów. Otwarte codziennie, z wyjątkiem poniedziałków i wtorków, w godz. 10.00 – 17.00 i dosyć licznie odwiedzane nie tylko przez Polaków. Przedstawia bowiem tradycyjny w tych stronach folwarczek drobnoszlachecki z końca XVIII i początku XIX wieku. A wewnątrz prezentowana jest ekspozycja zatytułowana „Powrót Pana Tadeusza". Niestety nie ma w niej ani jednego przedmiotu należącego w przeszłości do Adama Mickiewicza, ani z oryginalnego wyposażenia jego domu rodzinnego.
Prezentuje jednak na podstawie ilustracji, rysunków i fotokopii dokumentów, przedmiotów itp. historię zaoskiego dworku oraz wyposażenie wnętrza podobnych mu w tamtych czasach. W przedsionku, do którego wchodzi się przez niewielki ganek, są trofea myśliwskie, broń oraz przedmioty codziennego użytku. W chyba największym pokoju – jadalni, poza stołem i ławami oraz innymi meblami, m.in. kredensem, są na ścianach obrazy, kilim z umieszczonymi na nim skrzyżowanymi szablami. Pokój narożny zmienił charakter i przeznaczenie w porównaniu z tym, jakie miał w okresie dzieciństwa poety.
Według Edwarda Pawłowicza zwano go wówczas bawialnią i właśnie w niej urodził się Adam. Obecnie jest czymś w rodzaju gabinetu poety, który zresztą nigdy w domu rodzinnym nie pracował twórczo, gdyż spędził w nim tylko bardzo wczesne dzieciństwo. Rodzina przeniosła się bowiem do Nowogródka. Ale przyjeżdżał do Zosia na wakacje. I miał w nim swoją ulubioną kryjówkę na piętrze spichlerza. Co zresztą przypomina znajdujący się tam m.in. kuferek podróżny.
W dawnej bawialni w domu stoi pod oknem biurko i krzesło, po prawej stronie komódka, a po lewej w rogu święty obraz. Na ścianach obejrzeć można obrazy oraz materiały mówiące o historii rodziny Mickiewiczów. W mieszkaniu jest też pianino oraz inne meble, a także kominek. W komórce – apteczce natomiast, podobnie jak w innych szlacheckich domach tamtych czasów, przechowywane były zioła, wyciągi, nalewki itp. Ostatnim pokojem jest sypialnia, a zarazem kobiecy buduar. Ważne miejsce w domu zajmuje kuchnia z piecem – „duchowką" oraz wyposażeniem w sprzęty i naczynia z epoki lub wzorowane na niej.

W ekspozycji muzeum są też inne, używane wówczas w takich dworkach sprzęty. M.in. kołowrotek, krosna, drewniana maselnica, różne kadzie, beczki itp. Warto tu przyjechać, zwłaszcza będąc w pobliżu, np. w Baranowiczach czy Nowogródku. Zwłaszcza że między tym drugim i Zaosiem leży rozsławione przez poetę w „Świteziance", jezioro Świteź, a szosa przebiega obok niego. Ekspozycja i wyposażenie dworku – muzeum Mickiewiczów systematycznie powiększa się, co z przyjemnością stwierdziłem oglądając je ponownie po kilkuletniej przerwie.
Zabiega o to dyrektor placówki Anatolij Iwanawicz Jeumankou, pozyskując różne darowizny i rewanżując się ofiarodawcom tabliczkami informacyjnymi umieszczanymi obok eksponatów. Tym razem do Zaosia trafiłem, wraz z grupą kolegów – dziennikarzy i przedstawicieli polskiej branży turystycznej, zupełnie przypadkowo. Poza programem podróży studyjnej po Białorusi. Okazało się, że jest to znakomita okazja, aby – zbaczając trochę z drogi powrotnej do kraju, przekazać temu muzeum kopię kontusza szlacheckiego z XVIII wieku ufundowanego dla niego przez OST „Gromada", współorganizatora, obok Centrum Informacji Turystycznej Białorusi w Warszawie. Na miejscu odbyła więc krótka, ale wzruszająca uroczystość z „chlebem i solą" oraz czymś do popicia i przekąszenia. No i była okazja zapoznania się z zasobami muzeum.
Dodam, że obiektowi temu poświęcony jest 6 stronicowy, barwny i bogato ilustrowany folder „Muzeum – Folwark Mickiewiczów w Zaosiu". Niestety, jak większość publikacji białoruskich po polsku – z błędami językowymi. Parę słów na jego temat znajduje się również w wydanym przez Centrum turystyczno – informacyjne w Brześciu, w cyklu „Białoruś. Trasy turystyczne ziemi brzeskiej" folderze „Miejsca opiewane przez Adama Mickiewicza". Z mapką uwzględniającą również ciekawe turystycznie miejscowości w południowej części sąsiedniego obwodu grodzieńskiego. Warto je poznać, gdyż wiele związanych jest z naszą wspólną przez kilka wieków historią oraz polską kulturą. A ponadto znajdują się blisko – niedaleko od polsko – białoruskiej granicy.{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

3. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

4. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Podanie danych jest dobrowolne

6. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

7. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

8. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

9. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki
       

10. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.