updated 3:56 PM CET, Jan 15, 2019
Na żywo:
A+ A A-

W tym roku w Karkonoskim Parku Narodowym rządzi orzesznica

Wyróżniony W tym roku w Karkonoskim Parku Narodowym rządzi orzesznica www.kpnmab.pl; fot. Roman Rąpała.

Po „Roku Cietrzewia" w ubiegłym sezonie i wcześniejszym „Roku Sóweczki", tradycyjnie już 16 stycznia, w dzień rocznicy utworzenia parku rok 2012 ogłoszono w Karkonoskim Parku Narodowym: "Rokiem Orzesznicy".

Maleńka i zwinna orzesznica, Muscardinus avellanarius (L., 1758) jest jednym z przedstawiciel karkonoskiej fauny, ssakiem wielkości myszy domowej i gryzoniem z rodziny popielicowych Gliridae. W Polsce jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą - wymagającym ochrony czynnej!
Niezwykle trudno orzesznicę spotkać– nie dość, że prowadzi nocny tryb życia to w dodatku jest zwierzęciem nadrzewnym i niechętnie schodzi na ziemię. Jest aktywna w sezonie wegetacyjnym, aby pod koniec roku zapaść w sen zimowy, który trwa od października do kwietnia. Gniazda buduje na niewielkich wysokościach wśród gałęzi i krzewów. Zajmuje też dziuple lub inne sztuczne schronienia. W Karkonoskim Parku Narodowym odnajdywana była nie tylko w budkach przeznaczonych specjalnie dla niej – ale także w we wszystkich typach budek dla ptaków, popielic oraz w skrzynkach dla nietoperzy.
Ma zaledwie 12-16 cm długości, z czego niemal połowę stanowi jej ogon, którym podczas wspinaczki po drzewach i krzewach balansuje, podpiera się i przytrzymuje. Dorosłe orzesznice ważą około 20 g (czyli np. tyle co cztery złotówki).
Jej dieta to przede wszystkim nasiona oraz owoce drzew i krzewów, ale nie do końca jest wegetarianką - uzupełnieniem diety mogą być dla niej np. owady i ich larwy.
Jeszcze do niedawna bardzo niewiele wiedziano o orzesznicy w Karkonoskim Parku Narodowym. Starsze przyrodnicze informacje mówiły o pojedynczych stanowiskach gatunku w okolicach Karpacza, o obserwacji orzesznicy w Jagniątkowie, czy też - jak podaje literatura z lat 80-tych - że „jest nierzadka w polskich Karkonoszach, zwłaszcza ponad górną granicą lasu".
Dzięki działaniom dofinansowanym przez UE, w ramach projektu: „Kompleksowa ochrona ekosystemów leśnych w Karkonoskim Parku Narodowym" dziś wiemy, że jest to gatunek chętnie zamieszkujący w Karkonoszach odpowiednie siedliska - głównie w piętrze pogórza i regla dolnego. Tam też zazwyczaj preferuje lasy liściaste i mieszane, koniecznie z gęstym podszytem lub z krzaczastymi zaroślami. Takie siedlisko gwarantuje jej odpowiednie schronienie i bazę pokarmową.
Największą ciekawostką są liczne stwierdzenia orzesznicy w byłych, sztucznych monokulturach świerkowych, które od wielu lat poddawane były tzw. przebudowie drzewostanów - na setkach hektarów posadzono miliony sadzonek gatunków drzew - odpowiednich dla danego siedliska. Zazwyczaj już kilka lat po posadzeniu utworzyły one zwartą warstwę podszytu, która szybko zostawała zasiedlana przez orzesznicę. To idealny przykład na to, że przywracanie odpowiednich ekosystemów leśnych nie tylko zmienia skład gatunkowy drzewostanów, ale pozwala też zwiększyć bioróżnorodność świata roślin i zwierząt.
Od czasu utworzenia Karkonoskiego Parku Narodowego w styczniu 1959 roku badania naukowe prowadzone są tam w usystematyzowanej formie, w podziale na poszczególne dziedziny naukowe. Prowadzone są też badania monitoringowe i zainteresowanie tymi górami jako obiektem badań nie maleje. Ich atrakcyjność badawcza powoduje, że rokrocznie wydawane są licencje dyrektora KPN, na podstawie których badania mogą być prowadzone.
Karkonosze w porównaniu z Alpami, a nawet z Karpatami nie są wysokie. Mimo to surowe warunki klimatyczne wierzchowinowych partii porównywalne są do tych jakie panują na Dalekiej Północy. Dlatego określa się je jako „wyspę arktyczno-alpejskiej tundry" w centrum Europy. Znaczenie Karkonoszy w Europie szczególnie podkreślają stanowiska gatunków roślin i zwierząt, których główny obszar występowania oddalony jest nawet o tysiące kilometrów. W okresie zlodowaceń przywędrowały one ze Skandynawii, a Karkonosze stanowią dziś dla nich swoistą wyspę.

Obecnie występuje w Karkonoszach kilkanaście tysięcy gatunków zwierząt, w tym: bezkręgowce - co najmniej 15 tysięcy gatunków, kręgowce - ponad 320 gatunków, a wśród nich: ryby - 2 gatunki, płazy - 6 gatunków, gady - 6 gatunków, ptaki lęgowe i przelotne - około 200 gatunków, ssaki - prawie 60 gatunków i i 1300 gatunków roślin.

Wstęp na teren KPN jest płatny. Park posiada 112 km szlaków turystycznych pieszych, są także szlaki narciarskie, w tym 17 km nartostrad. Część szlaków pieszych udostępniono dla rowerzystów. W szczytowe partie prowadzą dwie kolejki linowe, zimą zaś funkcjonuje 10 wyciągów dla narciarzy.
www.kpnmab.pl

{jumi [*6]}

Warszawa