updated 1:01 PM CEST, Jun 22, 2018
A+ A A-

Zakaukazie - trzy kraje w jednym przewodniku

Kraje Zakaukazia: Gruzja, Armenia i Azerbejdżan coraz częściej odwiedzane są przez polskich turystów - ze względu na wspaniałe tamtejsze krajobrazy, zabytki, znakomitą kuchnię, wina, koniaki oraz czaczę, jak i mieszkańców. Wielu więc podróżników potrzebować będzie niedawno wydanego przewodnika po tych trzech krajach.

Najpopularniejsza w Polsce jest Gruzja, i to z trzech powodów. Cieszymy się tam powszechną sympatią, o ile nie nazywamy Stalina zbrodniarzem przeciwko ludzkości. Podróżom sprzyja również brak wiz, a także bezpośrednie połączenie lotnicze PLL „Lot" Warszawa – Tbilisi.
Mimo wszystko nie jeździmy do Gruzji, Armenii czy Azerbejdżanu tak często, jakby na to zasługiwał ten przepiękny region świata z jego bogactwem kulturalnym, pamiątkami przeszłości, krajobrazami i przyrodą. Zamieszkują go gościnni, na ogół sympatyczni i życzliwi ludzie. Kulturowo i mentalnie teren to ciążący ku Europie, chociaż geograficznie oddziela go od niej Kaukaz.

Być może zainteresowanie podróżami w tamte strony zwiększy wydany właśnie, już w czwartej edycji, przewodnik Bezdroży. Jest on bardzo dobry, chociaż ciągle nie bez mniejszych lub większych przeoczeń i wad. Zdecydowanie jednak lepszy od poprzedniego, chociaż i III wydanie w roku 2009 też było dobre, nie tylko ze względu na zwiększoną o ponad sto stron objętość, aktualizację czy poszerzenie kręgu autorów. Rozszerzenie objętości nowej edycji tego przewodnika dotyczy w podobnej skali wszystkich trzech zakaukaskich krajów.
Są to w gruncie rzeczy trzy przewodniki w jednym tomie. Można jednak odnieść wrażenie, że Azerbejdżan ciągle chyba traktowany jest trochę po macoszemu. Rozszerzono i zaktualizowano informacje o poszczególnych regionach, miejscowościach i wielu obiektach. Skrócono natomiast historię Gruzji usuwając - może słusznie - część poświęconą ruchom narodowo–wyzwoleńczym przełomu XIX i XX wieku i znacznie ograniczając informacje o czasach zaboru rosyjskiego, I wojny światowej, trudnej drogi do niepodległości i okresie sowieckim.
Za wadę uważam zakończenie historii Gruzji na roku 2004 i jedynie w paru słowach wspomnienie w wojnie rosyjsko–gruzińskiej w 2008 r. i ogromnych stratach, jakie ona spowodowała. W jej rezultacie oderwano od kraju Abchazję oraz Południową Osetię. Kilka króciutkich informacji na ten temat znalazło się tylko w części poświęconej pierwszej z nich. A przecież ta wojna odegrała ogromną rolę we współczesnych dziejach Gruzji.

Uwzględniony został natomiast, w rozdziale poświęconym Armenii, Górski Karabach – również sporna armeńska enklawa na obszarze Azerbejdżanu. Mamy więc prezentację tego regionu, jego atrakcji oraz informacje o trybie uzyskiwania wiz. Z kolei w części przewodnika po Azerbejdżanie wyodrębniono Autonomiczną Republikę Nachiczewańską. Jest to azerbejdżańska eksklawa na granicy z Iranem, do której drogą lądową można wjechać tylko z tego ostatniego kraju. Czytelnik nie otrzymuje więc jeszcze pełnego przewodnika, ale jednak uwzględniający na pewno najważniejsze fakty, miejsca i obiekty w krajach, które są opisywane.
Wydawca zapowiada we wstępie: „Książka, którą trzymają Państwo w rękach, omawia kraje w polskiej literaturze podróżniczej przeważnie zaniedbane. Również i ta publikacja nie jest pozycją wyczerpującą. Ba, zaledwie porusza zagadnienia Zakaukazia: jego rozdarcia pomiędzy Azją i Europą. Jego kultur i wyznań, zabytków, zwyczajów, gościnności, przyrody... Z racji niedużej objętości przewodnika, skoncentrowaliśmy się na przedstawieniu w nim jedynie najważniejszych atrakcji turystycznych państw zakaukaskich."
Są to faktycznie trzy przewodniki w jednym tomie. Jedyny w pomyśle wspólny rozdział: „Zaproszenie na Zakaukazie", zawiera bowiem propozycje tylko pięciu tras zwiedzania, z czego czterech w Gruzji i jednej – Erewania oraz jego okolic. Sugerowane trasy uważam za ciekawe, ale daleko niepełne. W przypadku Gruzji brak mi zwłaszcza trasy po Kartlii. W Armenii zaś jeziora Sewan i jego okolic oraz szlaku monasterów zarówno na północy, jak i południu oraz południowym zachodzie kraju.
Jednak korzystając z tego przewodnika, można sobie samemu zaplanować indywidualne trasy zwiedzania. W przypadku Azerbejdżanu jest to wręcz konieczne, gdyż autorzy nie proponują, przynajmniej we wstępie, żadnej trasy.
Każda z części poświęconych poszczególnym krajom zawiera po dwa identyczne pod względem zawartości rozdziały: „Informacje praktyczne" i „Informacje krajoznawcze". Zostajemy nakarmienie ogromną dawką rzetelnych i ciekawie opisanych faktów, informacji historycznych i kulturalnych. I, oczywiście, jest tu wszystko, o czym powinien wiedzieć turysta, przygotowując się do wyjazdu w tamte strony oraz podróżując po nich.
Najobszerniejsze są rozdziały prezentujące walory turystyczne poszczególnych krajów oraz sposoby ich zwiedzania. Dokonano podziału na stolice i ich okolice oraz, przeważnie historyczne, regiony. W Gruzji są to: Tbilisi i Mccheta-Mtianetia; Abchazja; Megrelia; Swanetia; Racza-Leczchumi; Imeretia; Kartlia Wewnętrzna; Kachetia; Adżaria i Guria oraz Samcche-Dżwachetia i Kartlia Dolna.
W części poświęconej Armenii znajdziemy: Erywań i okolice; Regiony Armenii Północnej – Szirak, Lori i Tawusz; Armenię Środkową – Aragac, Kotaik i Gegarkunik; Armenię Południowo–Zachodnią – Armawir i Ararat; Armenię Południowo–Wschodnią – Wajoc, Dzor i Sjunik oraz Górski Karabach i jego monastyry w Azerbejdżanie. W ostatniej części natomiast zamieszczono: Baku i okolice; Plaże północnego Azerbejdżanu; Szeki i jego okolice; Azerbejdżan południowy oraz Autonomiczną Republikę Nachiczewańską.
Wewnątrz przewodnika są mapki, plany regionów, miast oraz metra w Erewaniu i Tbilisi. Znajdziemy tu blisko 30 kolorowych zdjęć na wkładkach oraz sporo czarnobiałych fotografii. Są także rysunki zabytków i instrumentów muzycznych. W tekst włamano również krótkie, ciekawe informacje w ramkach na szarym tle - np. „Isindi i znakomici jeźdźcy z Gurii", „Wódka z morwy", „Legenda o powstaniu Wardzi", „Chaczkary – kamienne wizytówki Armenii", „Religia w Armenii", „Zmienne losy ormiańskiego koniaku", „Sunnici i szyici", „Azerbejdżanie czy Azerowie?", czy „Górscy Żydzi".
Na końcu przewodnika znajdują się krótkie słowniczki oraz mini rozmówki polsko–gruzińskie, polsko–ormiańskie i polsko–azerbejdżańskie. Jest to więc książka, którą powinien przeczytać każdy wybierający się w tamte strony, lub zastanawiający się, gdzie spędzić kolejny urlop. Sądzę, że wówczas nie będzie zadawać sobie pytania: „A może na Zakaukaziu?", lecz zamieni je na: „Od czego zacząć?" Przewodnik ten znakomicie ułatwi wybór celu podróży.

„Gruzja i Armenia oraz Azerbejdżan. Magiczne Zakaukazie. Przewodnik Bezdroży", praca zbiorowa, Wydawnictwo Helion, wyd. IV, Gliwice 2012, str. 454, cena 59,90 zł.

{jumi [*6]}

Warszawa

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.